ਜੰਗਬੰਦੀ ਯੋਜਨਾ ਨੇ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਰਾਹਤ, ਕੈਨੇਡਾ ਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਸਟਾਕ ਇੰਡੈਕਸ ਵਧੇ

ਵੈਨਕੂਵਰ (ਏਕਜੋਤ ਸਿੰਘ): ਇਰਾਨ ਨਾਲ ਚੱਲ ਰਹੀ ਜੰਗ ਦੇ ਸੰਭਾਵੀ ਅੰਤ ਦੀਆਂ ਉਮੀਦਾਂ ਨੇ ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ ਵਾਲ ਸਟ੍ਰੀਟ ਅਤੇ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਸ਼ੇਅਰ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਜਾਨ ਫੂਕ ਦਿੱਤੀ ਹੈ । ਅਮਰੀਕਾ ਵੱਲੋਂ ਇਰਾਨ ਨੂੰ ਜੰਗ ਰੋਕਣ ਦੀ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਯੋਜਨਾ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਉਤਸ਼ਾਹ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਸ਼ੇਅਰ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਆਈ ਹੈ ਅਤੇ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਨਰਮੀ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲੀ ਹੈ । ਅਮਰੀਕੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸੂਚਕਾਂਕ ਐੱਸ ਐਂਡ ਪੀ 500 (S&P 500) ਵਿੱਚ 1.1 ਫੀਸਦੀ ਦਾ ਉਛਾਲ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜਦਕਿ ਡਾਓ ਜੋਂਸ ਇੰਡਸਟਰੀਅਲ ਐਵਰੇਜ 529 ਅੰਕਾਂ ਦੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧਿਆ ਹੈ । ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨੈਸਡੈਕ ਕੰਪੋਜ਼ਿਟ ਵਿੱਚ ਵੀ 1.3 ਫੀਸਦੀ ਦਾ ਵਾਧਾ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ, ਜੋ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦੇ ਵਧਦੇ ਭਰੋਸੇ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ।
ਕੈਨੇਡਾ ਦਾ ਮੁੱਖ ਸਟਾਕ ਇੰਡੈਕਸ, ਟੋਰਾਂਟੋ ਸਟਾਕ ਐਕਸਚੇਂਜ (TSX) ਵੀ ਇਸ ਤੇਜ਼ੀ ਤੋਂ ਪਿੱਛੇ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 1.5 ਫੀਸਦੀ ਦਾ ਵਾਧਾ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ । ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਆਈ ਗਿਰਾਵਟ ਇਸ ਪੂਰੇ ਘਟਨਾਕ੍ਰਮ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਅਹਿਮ ਪਹਿਲੂ ਰਹੀ ਹੈ । ਬ੍ਰੈਂਟ ਕਰੂਡ ਦੀ ਕੀਮਤ 5.4 ਫੀਸਦੀ ਡਿੱਗ ਕੇ 94.78 ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ‘ਤੇ ਆ ਗਈ ਹੈ । ਬਾਜ਼ਾਰ ਨੂੰ ਉਮੀਦ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਠੰਢਾਪਨ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਫਾਰਸ ਦੀ ਖਾੜੀ ਤੋਂ ਤੇਲ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਗੈਸ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਗਾਹਕਾਂ ਲਈ ਵਧੇਰੇ ਸੁਚਾਰੂ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ । ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਦੀ ਜਲਡਮਰੂ ਦੇ ਬਾਹਰ ਕਈ ਤੇਲ ਟੈਂਕਰ ਫਸੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਕੀਮਤਾਂ ਪਹਿਲਾਂ 120 ਡਾਲਰ ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਦੇ ਕਰੀਬ ਪਹੁੰਚ ਗਈਆਂ ਸਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਇਹ ਤੇਜ਼ੀ ਅਜੇ ਵੀ ਅਸਥਾਈ ਜਾਪਦੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਤਿੰਨ ਹਫ਼ਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਜੰਗ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਉਤਾਰ-ਚੜ੍ਹਾਅ ਲਗਾਤਾਰ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ । ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ ਦਾ ਆਲਮ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਰਾਨ ਨੇ ਅਜੇ ਤੱਕ ਅਮਰੀਕਾ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਜੰਗਬੰਦੀ ਦੇ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਦੀ ਅਧਿਕਾਰਤ ਪੁਸ਼ਟੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਹੈ । ਇਸ ਦੀ ਬਜਾਏ ਇਰਾਨ ਨੇ ਜਨਤਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕੂਟਨੀਤਕ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਖਾਰਜ ਕਰਦਿਆਂ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਅਤੇ ਖਾੜੀ ਅਰਬ ਦੇਸ਼ਾਂ ‘ਤੇ ਹਮਲੇ ਜਾਰੀ ਰੱਖੇ ਹੋਏ ਹਨ । ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਅਮਰੀਕੀ ਫੌਜ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਪੈਰਾਟ੍ਰੂਪਰਸ ਅਤੇ ਹੋਰ ਮਰੀਨ ਦਸਤਿਆਂ ਦੀ ਤਾਇਨਾਤੀ ਵਧਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਹ ਸਪੱਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹੋ ਰਿਹਾ ਕਿ ਜੰਗ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਕਦੋਂ ਅਤੇ ਕਿਵੇਂ ਖਤਮ ਹੋਵੇਗੀ।
ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਵਿੱਤੀ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਆਸ਼ਾਵਾਦ ਦਾ ਮਾਹੌਲ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ । ਲੰਡਨ, ਪੈਰਿਸ ਅਤੇ ਸ਼ੰਘਾਈ ਦੇ ਸਟਾਕ ਇੰਡੈਕਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਫੀਸਦੀ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦਾ ਵਾਧਾ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ, ਜਦਕਿ ਜਾਪਾਨ ਦੇ ਨਿੱਕੇਈ 225 ਵਿੱਚ 2.9 ਫੀਸਦੀ ਦੀ ਵੱਡੀ ਛਾਲ ਮਾਰੀ ਗਈ ਹੈ । ਬਾਂਡ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਰਾਹਤ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਮਿਲੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਟਰੇਜ਼ਰੀ ਯੀਲਡ ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਆਈ ਹੈ । 10 ਸਾਲਾ ਟਰੇਜ਼ਰੀ ਯੀਲਡ ਡਿੱਗ ਕੇ 4.33 ਫੀਸਦੀ ‘ਤੇ ਆ ਗਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਮਾਰਗੇਜ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਰਜ਼ਿਆਂ ਦੀਆਂ ਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋ ਰਹੇ ਵਾਧੇ ਨੂੰ ਕੁਝ ਹੱਦ ਤੱਕ ਰੋਕਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕਤਾ ‘ਤੇ ਦਬਾਅ ਘਟ ਸਕਦਾ ਹੈ । ਫਿਰ ਵੀ ਇਹ ਯੀਲਡ ਜੰਗ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ 3.97 ਫੀਸਦੀ ਦੇ ਪੱਧਰ ਤੋਂ ਕਾਫ਼ੀ ਉੱਪਰ ਹੈ।
ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਇਹ 3.5 ਫੀਸਦੀ ਵਧ ਕੇ 4,558.10 ਡਾਲਰ ਪ੍ਰਤੀ ਔਂਸ ‘ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ । ਪਹਿਲਾਂ ਮਹਿੰਗੇ ਤੇਲ ਕਾਰਨ ਮਹਿੰਗਾਈ ਵਧਣ ਦੇ ਡਰੋਂ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਗਿਰਾਵਟ ਆਈ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਫੈਡਰਲ ਰਿਜ਼ਰਵ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕਟੌਤੀ ਨਹੀਂ ਕਰੇਗਾ । ਵਾਲ ਸਟ੍ਰੀਟ ‘ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਤੇਜ਼ੀ ਦੇਖੀ ਗਈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਖਰਚੇ ਵਿੱਚ ਤੇਲ ਦੀ ਵੱਡੀ ਭੂਮਿਕਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ । ਨਾਰਵੇਜੀਅਨ ਕਰੂਜ਼ ਲਾਈਨ ਅਤੇ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਏਅਰਲਾਈਨਜ਼ ਦੇ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਮਵਾਰ 4.2 ਫੀਸਦੀ ਅਤੇ 4 ਫੀਸਦੀ ਦਾ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ । ਰੌਬਿਨਹੁੱਡ ਮਾਰਕੀਟਸ ਦੇ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ 7.1 ਫੀਸਦੀ ਦੀ ਤੇਜ਼ੀ ਆਈ, ਜਿਸ ਨੇ ਮਾਰਕੀਟ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ । This report was written by Ekjot Singh as part of the Local Journalism Initiative.