ਹਾਰਟ ਅਟੈਕ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਦੇ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਹਾਰਟ ਅਟੈਕ ਦੇ ਲੱਛਣਾਂ ਨੂੰ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਪਛਾਣਨ ਵਿੱਚ ਦੇਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਅਜਿਹਾ ਕਿਉਂ ਹੈ ਕਿ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਜਾਨਲੇਵਾ ਸਥਿਤੀ ਅਕਸਰ ਪਕੜ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ। ਇਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਕਈ ਕਾਰਨ ਲੁਕੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਮਰਦਾਂ ਵਿੱਚ ਹਾਰਟ ਅਟੈਕ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਆਮ ਲੱਛਣ ਛਾਤੀ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ ਦਰਦ ਜਾਂ ਭਾਰੀਪਣ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਛਾਤੀ ਵਿੱਚ ਦਰਦ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਉਹ ਅਕਸਰ ਅਜਿਹੇ ਲੱਛਣਾਂ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਸਧਾਰਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ:
ਮੋਢੇ, ਪਿੱਠ ਜਾਂ ਗਰਦਨ ਵਿੱਚ ਦਰਦ: ਦਰਦ ਸਿਰਫ਼ ਛਾਤੀ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਨਾ ਰਹਿ ਕੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਉੱਪਰਲੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਥਕਾਵਟ: ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਮਿਹਨਤ ਦੇ ਅਚਾਨਕ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਜਾਂ ਭਾਰੀ ਥਕਾਵਟ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਣਾ।
ਸਾਹ ਫੁੱਲਣਾ: ਥੋੜ੍ਹਾ ਚੱਲਣ ਜਾਂ ਬੈਠੇ-ਬੈਠੇ ਵੀ ਸਾਹ ਲੈਣ ਵਿੱਚ ਤਕਲੀਫ਼ ਹੋਣਾ।
ਪਾਚਨ ਸੰਬੰਧੀ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ: ਪੇਟ ਖ਼ਰਾਬ ਹੋਣਾ, ਜੀਅ ਕੱਚਾ ਹੋਣਾ ਜਾਂ ਬਦਹਜ਼ਮੀ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਣਾ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਗੈਸ ਸਮਝ ਕੇ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਘਬਰਾਹਟ ਅਤੇ ਬੇਚੈਨੀ: ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਕਾਰਨ ਦੇ ਤੇਜ਼ ਚਿੰਤਾ ਜਾਂ ਪਸੀਨਾ ਆਉਣਾ।
ਇਹ ਲੱਛਣ ਛਾਤੀ ਵਿੱਚ ਦਰਦ ਦੇ ਨਾਲ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਵੀ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਔਰਤ ਨੂੰ ਇਹ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਲੱਗ ਪਾਉਂਦਾ ਕਿ ਸਮੱਸਿਆ ਦਿਲ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਲੱਛਣਾਂ ਨੂੰ ਘੱਟ ਸਮਝਣਾ
ਸਮਾਜਿਕ ਅਤੇ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਔਰਤਾਂ ਅਕਸਰ ਆਪਣੀ ਸਿਹਤ ਨੂੰ ਪਹਿਲ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੀਆਂ। ਉਹ ਲੱਛਣਾਂ ਨੂੰ ਥਕਾਵਟ, ਤਣਾਅ ਜਾਂ ਉਮਰ ਦਾ ਅਸਰ ਮੰਨ ਕੇ ਟਾਲ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਹਸਪਤਾਲ ਜਾਣ ਵਿੱਚ ਦੇਰੀ ਕਰਨਾ ਇਲਾਜ ਦੇ ‘ਗੋਲਡਨ ਆਵਰ’ (ਕੀਮਤੀ ਸਮਾਂ) ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਬਚਾਅ ਲਈ ਕੀ ਕਰੀਏ?
ਲੱਛਣ ਅਣਦੇਖੇ ਨਾ ਕਰੋ: ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਅਚਾਨਕ ਥਕਾਵਟ ਜਾਂ ਦਰਦ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਨਾ ਕਰੋ।
ਖ਼ਤਰੇ ਦੇ ਕਾਰਕਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝੋ: ਸ਼ੂਗਰ, ਹਾਈ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ, ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਮੀਨੋਪੌਜ਼ (ਮਾਹਵਾਰੀ ਬੰਦ ਹੋਣ) ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਧਦਾ ਭਾਰ ਹਾਰਟ ਡਿਜ਼ੀਜ਼ ਦੇ ਖ਼ਤਰੇ ਨੂੰ ਵਧਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਤੁਰੰਤ ਡਾਕਟਰੀ ਸਹਾਇਤਾ: ਜੇਕਰ ਸਾਹ ਫੁੱਲਣ ਜਾਂ ਪਿੱਠ/ਮੋਢੇ ਵਿੱਚ ਦਰਦ ਦੇ ਨਾਲ ਬੇਚੈਨੀ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਤੁਰੰਤ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕਰੋ।
ਔਰਤਾਂ ’ਚ ਹਾਰਟ ਅਟੈਕ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮਿਲਦੇ ਨੇ ਕਈ ਸੰਕੇਤ
