ਇਰਾਨ ਜੰਗ ਦਾ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਟਰੱਕਿੰਗ ਅਤੇ ਛੋਟੇ ਕਾਰੋਬਾਰਾਂ ’ਤੇ ਪੈ ਰਿਹਾ ਡੰੂਘਾ ਅਸਰ

ਸਰੀ, (ਏਕਜੋਤ ਸਿੰਘ): ਇਰਾਨ ਜੰਗ ਦੇ ਕਾਰਨ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਵਧਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਨੇ ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਛੋਟੇ ਅਤੇ ਦਰਮਿਆਨੇ ਪੱਧਰ ਦੇ ਕਾਰੋਬਾਰਾਂ ਲਈ ਗੰਭੀਰ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਖੜ੍ਹੀਆਂ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ । ਤਾਜ਼ਾ ਸਰਵੇਖਣ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਕਾਰੋਬਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਉਤਸ਼ਾਹ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਹੇਠਾਂ ਡਿੱਗਿਆ ਹੈ । ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਆਫ ਇੰਡੀਪੈਂਡੈਂਟ ਬਿਜ਼ਨਸ (CFIB) ਨੇ ਮਾਰਚ ਮਹੀਨੇ ਲਈ ਆਪਣੀ ‘ਬਿਜ਼ਨਸ ਬੈਰੋਮੀਟਰ’ ਰਿਪੋਰਟ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਕਾਰੋਬਾਰਾਂ ਦੇ ਵਧਦੇ ਕੁੱਲ ਖਰਚੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਡਿੱਗਦੇ ਭਰੋਸੇ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਹਨ । ਇਸ ਰਿਪੋਰਟ ਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਤੇਲ ਅਤੇ ਬਾਲਣ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਅਚਾਨਕ ਵਾਧਾ ਕਾਰੋਬਾਰੀਆਂ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ ਬਣ ਕੇ ਉੱਭਰਿਆ ਹੈ।
ਸਰਵੇਖਣ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਵਾਲੇ 50 ਫੀਸਦੀ ਕਾਰੋਬਾਰੀਆਂ ਨੇ ਮੰਨਿਆ ਹੈ ਕਿ ਬਾਲਣ ਦੇ ਖਰਚੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੁੱਲ ਵਿੱਤੀ ਦਬਾਅ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਬਣ ਰਹੇ ਹਨ । ਇਸ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਪਿਛਲੇ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ 14 ਫੀਸਦੀ ਦਾ ਵੱਡਾ ਉਛਾਲ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਚਿੰਤਾਜਨਕ ਅੰਕੜਾ ਹੈ । ਸੀ.ਐਫ.ਆਈ.ਬੀ. ਦੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਫੇਅਰਜ਼ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਕ੍ਰਿਸਟੀਨਾ ਸਾਂਤੀਨੀ ਨੇ ਇਸ ਸਥਿਤੀ ‘ਤੇ ਚਿੰਤਾ ਜ਼ਾਹਿਰ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਰਾਨ ਦੇ ਹਾਲਾਤਾਂ ਕਾਰਨ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਮਾਲਕ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ ਦੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘ ਰਹੇ ਹਨ । ਉਨ੍ਹਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੇ ਇਹ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਬਾਲਣ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੁਨਾਫ਼ੇ ਅਤੇ ਕਾਰਜਕੁਸ਼ਲਤਾ ‘ਤੇ ਭਾਰੀ ਦਬਾਅ ਪਾਉਣਗੀਆਂ ।
ਇਸ ਸਥਿਤੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਅਤੇ ਤੁਰੰਤ ਪ੍ਰਭਾਵ ਟ੍ਰਾਂਸਪੋਰਟ ਸੈਕਟਰ ਯਾਨੀ ਆਵਾਜਾਈ ਦੇ ਖੇਤਰ ‘ਤੇ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲ ਰਿਹਾ ਹੈ । ਇਸ ਖੇਤਰ ਦੇ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਗੈਸ ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ ‘ਤੇ ਕੀਮਤਾਂ ਵਧਣ ਕਾਰਨ ਆਪਣੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੇ ਖਰਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਿੱਧਾ ਵਾਧਾ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ । ਸਾਂਤੀਨੀ ਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇੱਕ ਆਮ ਨਾਗਰਿਕ ਆਪਣੀ ਗੱਡੀ ਦੀ ਟੈਂਕੀ ਭਰਵਾਉਣ ਵੇਲੇ ਮਹਿੰਗਾਈ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਟ੍ਰਾਂਸਪੋਰਟ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਤੁਰੰਤ ਵੱਡਾ ਵਿੱਤੀ ਝਟਕਾ ਲੱਗਿਆ ਹੈ । ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਪ੍ਰਭਾਵ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਖੇਤਰ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਨਹੀਂ ਰਹੇਗਾ, ਸਗੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਹਰ ਖੇਤਰ ਦੇ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਇਸ ਦੀ ਮਾਰ ਹੇਠ ਆਉਣਗੇ।
ਸੀ.ਐਫ.ਆਈ.ਬੀ. ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਭਰੋਸੇ ਦੇ ਸੂਚਕਾਂਕ ਵਿੱਚ ਆਈ ਗਿਰਾਵਟ ਬੇਹੱਦ ਹੈਰਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੈ । ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦਾ ਭਰੋਸਾ ਸੂਚਕਾਂਕ, ਜੋ ਕਿ ਅਗਲੇ 12 ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੇ ਨਜ਼ਰੀਏ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਫਰਵਰੀ ਦੇ 64.8 ਫੀਸਦੀ ਤੋਂ ਡਿੱਗ ਕੇ ਮਾਰਚ ਵਿੱਚ 55.8 ਫੀਸਦੀ ਰਹਿ ਗਿਆ ਹੈ । ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਗਲੇ ਤਿੰਨ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦਾ ਲਘੂ-ਕਾਲੀਨ ਨਜ਼ਰੀਆ ਵੀ ਲਗਭਗ ਸੱਤ ਅੰਕ ਡਿੱਗ ਕੇ 54.5 ਫੀਸਦੀ ‘ਤੇ ਆ ਗਿਆ ਹੈ । ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਅੰਕੜਿਆਂ ਨੂੰ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਹਾਲਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ‘ਵੱਡੀ ਗਿਰਾਵਟ’ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਭਵਿੱਖ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਕਿੰਨੇ ਸ਼ੰਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹ ਆਪਣੀ ਲਾਗਤ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਸਮਰੱਥ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।
ਇਰਾਨ ਜੰਗ ਦੇ ਕਾਰਨ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਇਸ ਸੰਕਟ ਦੀ ਜੜ੍ਹ 28 ਫਰਵਰੀ ਨੂੰ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹੈ । ਇਸ ਜੰਗ ਕਾਰਨ ਫਾਰਸ ਦੀ ਖਾੜੀ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ ਵਾਲਾ ਰਸਤਾ ਲਗਭਗ ਬੰਦ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ । ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਤੇਲ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਦਾ ਲਗਭਗ 20 ਫੀਸਦੀ ਹਿੱਸਾ ਇਸੇ ਰਸਤੇ ਰਾਹੀਂ ਗੁਜ਼ਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਰੁਕਾਵਟ ਨੇ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਨੂੰ ਅਸਮਾਨੀ ਚੜ੍ਹਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ । ਇਸ ਨਾਕਾਬੰਦੀ ਕਾਰਨ ਸਪਲਾਈ ਘਟਣ ਨਾਲ ਕਾਰੋਬਾਰਾਂ ਲਈ ਲਾਗਤ ਖਰਚੇ ਵਧ ਗਏ ਹਨ, ਜਿਸ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਅਸਰ ਆਮ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ‘ਤੇ ਪੈਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ‘ਤੇ ਵੀ ਪਵੇਗਾ । ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਹੁਣ ਜੰਗ ਦੇ ਅੰਤ ਅਤੇ ਤੇਲ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਬਹਾਲ ਹੋਣ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਆਰਥਿਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਨੂੰ ਮੁੜ ਲੀਹ ‘ਤੇ ਲਿਆ ਸਕਣ। This report was written by Ekjot Singh as part of the Local Journalism Initiative.