ਕੈਨੇਡਾ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇ ਪੱਧਰ ‘ਚ ਭਾਰੀ ਗਿਰਾਵਟ, ਫਿਨਲੈਂਡ ਲਗਾਤਾਰ ਨੌਵੀਂ ਵਾਰ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਦੇਸ਼

ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਦੀ ਵਧਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨੇ ਖੋਹੀ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ: ‘ਵਰਲਡ ਹੈਪੀਨੇਸ ਰਿਪੋਰਟ 2026’ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਵੱਡੇ ਖੁਲਾਸੇ
ਸਰੀ, (ਏਕਜੋਤ ਿਸੰਘ): ਬੀਤੇ ਿਦਨੀਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਈ ‘ਵਰਲਡ ਹੈਪੀਨੇਸ ਰਿਪੋਰਟ 2026’ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵ ਭਰ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇ ਬਦਲਦੇ ਮਿਆਰਾਂ ਬਾਰੇ ਕਈ ਚਿੰਤਾਜਨਕ ਅਤੇ ਦਿਲਚਸਪ ਤੱਥ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਆਕਸਫੋਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ‘ਵੈਲਬੀਇੰਗ ਰਿਸਰਚ ਸੈਂਟਰ’ ਵੱਲੋਂ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਇਸ ਸਾਲਾਨਾ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਫਿਨਲੈਂਡ ਲਗਾਤਾਰ ਨੌਵੀਂ ਵਾਰ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਦੇਸ਼ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਫਿਨਲੈਂਡ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਆਈਸਲੈਂਡ, ਡੈਨਮਾਰਕ, ਸਵੀਡਨ ਅਤੇ ਨਾਰਵੇ ਵਰਗੇ ਨੋਰਡਿਕ ਦੇਸ਼ ਵੀ ਚੋਟੀ ਦੇ 10 ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਜਗ੍ਹਾ ਬਣਾਈ ਬੈਠੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਸ ਰਿਪੋਰਟ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲੂ ਕੈਨੇਡਾ, ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਯੂਰਪ ਵਰਗੇ ਅਮੀਰ ਮੁਲਕਾਂ ਵਿੱਚ 25 ਸਾਲ ਤੋਂ ਘੱਟ ਉਮਰ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਆਈ ਭਾਰੀ ਗਿਰਾਵਟ ਹੈ। ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਸਾਫ਼ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ‘ਤੇ ਬਿਤਾਏ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਲੰਬੇ ਘੰਟੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੀ ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਵਿੱਚ ਆਈ ਇਸ ਗਿਰਾਵਟ ਲਈ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਕਾਰਨ ਹਨ। ।
ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਪਿਛਲੇ ਇੱਕ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਕੈਨੇਡਾ, ਅਮਰੀਕਾ, ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਅਤੇ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਵਰਗੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਮੁਲਾਂਕਣ ਸਕੋਰ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ ਇੱਕ ਅੰਕ ਦੀ ਕਮੀ ਆਈ ਹੈ। ਇਹ ਰੁਝਾਨ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਕਿਸ਼ੋਰ ਕੁੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਚਿੰਤਾਜਨਕ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਹੈ। ਖੋਜਕਰਤਾਵਾਂ ਨੇ ਪਾਇਆ ਕਿ 15 ਸਾਲ ਦੀਆਂ ਉਹ ਕੁੜੀਆਂ ਜੋ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਘੰਟੇ ਜਾਂ ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮਾਂ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ‘ਤੇ ਬਿਤਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਜੀਵਨ ਪ੍ਰਤੀ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਦਾ ਪੱਧਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ ਜੋ ਇਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਘੱਟ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਹੈਰਾਨੀ ਦੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਨੌਜਵਾਨ ਜੋ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਘੰਟੇ ਤੋਂ ਘੱਟ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲੋਂ ਵਧੇਰੇ ਖੁਸ਼ ਪਾਏ ਗਏ ਹਨ ਜੋ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਦੀ ਬਿਲਕੁਲ ਵੀ ਵਰਤੋਂ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ। ਇਹ ਤੱਥ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਮੱਸਿਆ ਕੇਵਲ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇਸ ਦੀ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਅਤੇ ਗੈਰ-ਸਮਾਜਿਕ ਵਰਤੋਂ ਵਿੱਚ ਛਿਪੀ ਹੋਈ ਹੈ। ।
ਇਸ ਵਾਰ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਕੋਸਟਾ ਰੀਕਾ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਸਿਤਾਰੇ ਵਜੋਂ ਉੱਭਰਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਲ 2023 ਵਿੱਚ 23ਵੇਂ ਸਥਾਨ ਤੋਂ ਛਾਲ ਮਾਰ ਕੇ ਇਸ ਸਾਲ ਸਿੱਧਾ ਚੌਥੇ ਸਥਾਨ ‘ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਹੈ। ਕੋਸਟਾ ਰੀਕਾ ਦੀ ਇਸ ਅਦਭੁਤ ਸਫਲਤਾ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਉੱਥੋਂ ਦੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਪਰਿਵਾਰਕ ਸਬੰਧਾਂ ਅਤੇ ਗੂੜ੍ਹੀਆਂ ਸਮਾਜਿਕ ਸਾਂਝਾਂ ਨੂੰ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਆਕਸਫੋਰਡ ਦੇ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਜਾਨ-ਇਮੈਨੂਅਲ ਡੀ ਨੇਵੇ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਲਾਤੀਨੀ ਅਮਰੀਕੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ‘ਸੋਸ਼ਲ ਕੈਪੀਟਲ’ ਯਾਨੀ ਸਮਾਜਿਕ ਪੂੰਜੀ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਹੈ। ਉੱਥੋਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪਰਿਵਾਰਕ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਸਥਿਰਤਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਨਸਿਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਵਧੇਰੇ ਖੁਸ਼ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਅਜੋਕੇ ਪੱਛਮੀ ਸਮਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਮਨਫ਼ੀ ਹੁੰਦੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਹ ਉਦਾਹਰਣ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਸਿਰਫ਼ ਆਰਥਿਕ ਅਮੀਰੀ ਅਤੇ ਤਕਨੀਕੀ ਤਰੱਕੀ ਹੀ ਮਾਨਵੀ ਖੁਸ਼ੀ ਦੀ ਗਾਰੰਟੀ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ। । ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ ਦੀ ਬਣਤਰ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੇ ਤਰੀਕੇ ‘ਤੇ ਵੀ ਗੰਭੀਰ ਸਵਾਲ ਉਠਾਏ ਗਏ ਹਨ। ਖੋਜਕਰਤਾਵਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਹ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਜੋ ਐਲਗੋਰਿਦਮਿਕ ਫੀਡਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਜਿੱਥੇ ਵਿਜ਼ੂਅਲ ਸਮੱਗਰੀ ਅਤੇ ‘ਇਨਫਲੂਐਂਸਰਾਂ’ ਦਾ ਬੋਲਬਾਲਾ ਹੈ, ਉਹ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੀ ਮਾਨਸਿਕਤਾ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਘਾਤਕ ਹਨ। ਅਜਿਹੇ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਨਿਰੰਤਰ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਦੂਜਿਆਂ ਦੇ ਬਣਾਉਟੀ ਜੀਵਨ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਤੁਲਨਾ ਕਰਨ ਲਈ ਉਕਸਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਘੱਟ ਹੋਣ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਦਬਾਅ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ, ਉਹ ਡਿਜੀਟਲ ਸਾਧਨ ਜੋ ਸਿਰਫ਼ ਆਪਸੀ ਸੰਚਾਰ ਅਤੇ ਗੱਲਬਾਤ ਲਈ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅਸਰ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਡੀ ਨੇਵੇ ਨੇ ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਕੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਸਾਨੂੰ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਵਿੱਚੋਂ ‘ਸੋਸ਼ਲ’ ਯਾਨੀ ਸਮਾਜਿਕ ਤੱਤ ਨੂੰ ਮੁੜ ਸੁਰਜੀਤ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਇਹ ਕੇਵਲ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਦਾ ਜ਼ਰੀਆ ਨਾ ਬਣ ਕੇ ਰਹਿ ਜਾਵੇ। ।
ਜੇਕਰ ਵਿਸ਼ਵ ਰੈਂਕਿੰਗ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰੀਏ ਤਾਂ ਕੈਨੇਡਾ ਇਸ ਸਾਲ 25ਵੇਂ ਸਥਾਨ ‘ਤੇ ਖਿਸਕ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਅਮਰੀਕਾ 23ਵੇਂ ਅਤੇ ਬ੍ਰਿਟੇਨ 29ਵੇਂ ਸਥਾਨ ‘ਤੇ ਹੈ। ਇਹ ਲਗਾਤਾਰ ਦੂਜਾ ਸਾਲ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਵੀ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ ਦੇਸ਼ ਚੋਟੀ ਦੇ 10 ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਮੁਲਕਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਜਗ੍ਹਾ ਨਹੀਂ ਬਣਾ ਸਕਿਆ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਜੰਗ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਹਾਲਤ ਸਭ ਤੋਂ ਮਾੜੀ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਸਭ ਤੋਂ ਹੇਠਲੇ ਸਥਾਨ ‘ਤੇ ਹੈ। ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਿੱਟਾ ਕੱਢਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਜਿੱਥੇ ਉੱਤਰੀ ਯੂਰਪੀ ਦੇਸ਼ ਆਪਣੀ ਦੌਲਤ ਦੀ ਬਰਾਬਰ ਵੰਡ, ਸਿਹਤਮੰਦ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਲਿਆਣਕਾਰੀ ਰਾਜ ਕਾਰਨ ਖੁਸ਼ ਹਨ, ਉੱਥੇ ਪੱਛਮੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨ ਡਿਜੀਟਲ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਭਰਮਜਾਲ ਵਿੱਚ ਫਸ ਕੇ ਆਪਣੀ ਮਾਨਸਿਕ ਸ਼ਾਂਤੀ ਗੁਆ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਹੁਣ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਦੇਸ਼ ਨਾਬਾਲਗਾਂ ਲਈ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ‘ਤੇ ਸਖ਼ਤ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਲਗਾਉਣ ਬਾਰੇ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨਾਲ ਵਿਚਾਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। This report was written by Ekjot Singh as part of the Local Journalism Initiative, based on verified information and not sourced from social media.