ਤੰਗ ਸੀਟਾਂ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ‘ਚ ਵੈਸਟਜੈੱਟ ਘਿਰਿਆ ਵਿਵਾਦਾਂ ‘ਚ

ਜਨਤਕ ਦਬਾਅ ਮਗਰੋਂ ਸੀਟਾਂ ਦੀ ਸਮੀਖਿਆ ਤੇਜ਼ ਕਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ
ਸਰੀ, (ਏਕਜੋਤ ਸਿੰਘ): ਕੈਨੇਡਾ ਦੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਏਅਰਲਾਈਨ ਵੈਸਟਜੈੱਟ ਵੱਲੋਂ ਆਪਣੀਆਂ ਉਡਾਣਾਂ ਵਿੱਚ ਇਕਾਨਮੀ ਕਲਾਸ ਦੀਆਂ ਸੀਟਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਾਲੀਆ ਬਦਲਾਅ ਹੁਣ ਯਾਤਰੀਆਂ ਲਈ ਵੱਡੀ ਸਿਰਦਰਦੀ ਬਣਦੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਵਿਨੀਪੈਗ ਦੇ ਇੱਕ ਜੋੜੇ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਏਅਰਲਾਈਨ ਦੇ ਇਸ ਫੈਸਲੇ ਕਾਰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਾ ਸਿਰਫ ਵਾਧੂ ਖਰਚਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ, ਸਗੋਂ ਸਿਰਫ ਆਪਣੀ ਸੀਟ ‘ਤੇ ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਬੈਠਣ ਲਈ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਗਜ਼ੀ ਕਾਰਵਾਈ ਦੇ ਜਾਲ ਵਿੱਚ ਵੀ ਫਸਣਾ ਪਿਆ। ਇਹ ਮਾਮਲਾ ਉਦੋਂ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਜਦੋਂ ਏਅਰਲਾਈਨ ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਪਤਝੜ ਦੌਰਾਨ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ 43 ਬੋਇੰਗ 737 ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਬੈਠਣ ਵਿਵਸਥਾ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਤਿਆਰ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਤਹਿਤ ਜਹਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਯਾਤਰੀਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਵਾਧੂ ਲਾਈਨ ਜੋੜੀ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਕੈਬਿਨਾਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਵੈਸਟਜੈੱਟ ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਸੀ ਕਿ ਸਟੈਂਡਰਡ ਇਕਾਨਮੀ ਸੀਟਾਂ ਵਿੱਚ ਲੈੱਗਰੂਮ (ਪੈਰਾਂ ਲਈ ਜਗ੍ਹਾ) ਘਟਾਉਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਸਹੂਲਤਾਂ ਬਰਕਰਾਰ ਰਹਿਣਗੀਆਂ ਅਤੇ ਇਸ ਨਾਲ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਸਤੇ ਵਿਕਲਪ ਮਿਲਣਗੇ, ਪਰ ਜ਼ਮੀਨੀ ਹਕੀਕਤ ਕੁਝ ਹੋਰ ਹੀ ਬਿਆਨ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।
ਵਿਨੀਪੈਗ ਦੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਜੇਰੇਮੀ ਡਾਇਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਦੁੱਖ ਬਿਆਨ ਕਰਦਿਆਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਏਅਰਲਾਈਨ ਦੇ ਭਰੋਸੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਖੋਖਲੇ ਸਾਬਤ ਹੋਏ ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵਿਨੀਪੈਗ ਤੋਂ ਟੋਰਾਂਟੋ ਲਈ ਛੁੱਟੀਆਂ ਮਨਾਉਣ ਵਾਸਤੇ ਫਲਾਈਟ ਬੁੱਕ ਕੀਤੀ। ਡਾਇਸ ਦੇ ਸਾਥੀ ਦਾ ਕੱਦ ਛੇ ਫੁੱਟ ਪੰਜ ਇੰਚ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਮ ਸੀਟਾਂ ‘ਤੇ ਬੈਠਣ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਆਉਂਦੀ ਸੀ, ਪਰ ਨਵੀਂ ਵਿਵਸਥਾ ਨੇ ਹਾਲਾਤ ਹੋਰ ਖਰਾਬ ਕਰ ਦਿੱਤੇ। ਇਸ ਸਮੱਸਿਆ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ, ਡਾਇਸ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਵੈਸਟਜੈੱਟ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਗੱਲਬਾਤ ਦੌਰਾਨ ਏਅਰਲਾਈਨ ਵੱਲੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਥੀ ਦੇ ਕੱਦ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਡਾਕਟਰ ਦਾ ਨੋਟ ਹੀ ਕਾਫੀ ਹੋਵੇਗਾ। ਡਾਇਸ ਨੇ ਗਲੋਬਲ ਨਿਊਜ਼ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ, “ਸਾਨੂੰ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਜੇਕਰ ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੱਦ ਬਾਰੇ ਡਾਕਟਰ ਤੋਂ ਲਿਖਵਾ ਲਿਆਈਏ ਤਾਂ ਇਹ ਕੰਮ ਚੱਲ ਜਾਵੇਗਾ।” ਪਰ ਅਸਲੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਉਦੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਹ ਨੋਟ ਜਮ੍ਹਾ ਕਰਵਾਇਆ।
ਨੋਟ ਜਮ੍ਹਾ ਕਰਵਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਏਅਰਲਾਈਨ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸ਼ਰਤ ਬਦਲਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਹੁਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਡਾਕਟਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਆਨਲਾਈਨ ਮੈਡੀਕਲ ਫਾਰਮ ਵੀ ਭਰਨਾ ਪਵੇਗਾ। ਡਾਇਸ ਮੁਤਾਬਕ, ਇਹ ਕੋਈ ਸਾਧਾਰਨ ਫਾਰਮ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਸਗੋਂ 12 ਸਫਿਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਪੀਡੀਐਫ ਫਾਈਲ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਬਰੀਕੀ ਨਾਲ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮੰਗੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਕਈ ਥਾਵਾਂ ‘ਤੇ ਦਸਤਖਤਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਇਹ ਫਾਰਮ ਲੈ ਕੇ ਆਪਣੇ ਡਾਕਟਰ ਕੋਲ ਗਏ, ਤਾਂ ਡਾਕਟਰ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਭਰਨ ਤੋਂ ਸਾਫ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਏਅਰਲਾਈਨ ਦੀ ਇਸ ਮੰਗ ਨੂੰ “ਗੈਰ-ਵਾਜਬ” ਕਰਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਡਾਕਟਰ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਸੀ ਕਿ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਲੰਬੇ ਕੱਦ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਬੈਠਣ ਲਈ ਇੰਨੀ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਮੈਡੀਕਲ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੀ ਕੋਈ ਤੁਕ ਨਹੀਂ ਬਣਦੀ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਡਾਕਟਰ ਨੇ ਫਾਰਮ ਭਰਨ ਤੋਂ ਨਾਂਹ ਕਰ ਦਿੱਤੀ, ਤਾਂ ਮਜਬੂਰਨ ਡਾਇਸ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਥੀ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਜੇਬਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਵਾਧੂ ਪੈਸੇ ਖਰਚ ਕੇ ਸੀਟਾਂ ਅਪਗ੍ਰੇਡ ਕਰਵਾਉਣੀਆਂ ਪਈਆਂ ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਸਫਰ ਕਰ ਸਕਣ। ਇਸ ਘਟਨਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜੋੜੇ ਨੇ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਟਰਾਂਸਪੋਰਟੇਸ਼ਨ ਏਜੰਸੀ (CTA) ਕੋਲ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਦਰਜ ਕਰਵਾਈ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਡਾਇਸ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਸਮਾਂ ਲੱਗ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਜੋੜੇ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਵੈਸਟਜੈੱਟ ਦੀਆਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੰਗ ਸੀਟਾਂ ਖਿਲਾਫ ਜਨਤਕ ਆਲੋਚਨਾ ਲਗਾਤਾਰ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ। ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਗੁੱਸੇ ਨੂੰ ਦੇਖਦਿਆਂ ਹੁਣ ਵੈਸਟਜੈੱਟ ਵੀ ਆਪਣੀ ਰਣਨੀਤੀ ‘ਤੇ ਮੁੜ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਰਾਇਟਰਜ਼ ਅਤੇ ਗਲੋਬਲ ਨਿਊਜ਼ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਟਾਫ ਨੂੰ ਭੇਜੇ ਗਏ ਇੱਕ ਅੰਦਰੂਨੀ ਸੰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ, ਏਅਰਲਾਈਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਗੈਰ-ਅਡਜੱਸਟੇਬਲ ਇਕਾਨਮੀ ਸੀਟਾਂ ਦੀ ਸਮੀਖਿਆ ਤੇਜ਼ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। This report was written by Ekjot Singh as part of the Local Journalism Initiative.
ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਸਮੀਖਿਆ ਫਰਵਰੀ ਵਿੱਚ ਹੋਣੀ ਸੀ, ਪਰ ਹੁਣ ਉਮੀਦ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਬਾਰੇ ਫੈਸਲਾ ਇਸੇ ਹਫਤੇ ਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਤੈਅ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਕਈ ਹਫਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੈ।
ਹਾਲਾਂਕਿ, ਵੈਸਟਜੈੱਟ ਨੇ ਵਿਨੀਪੈਗ ਦੇ ਜੋੜੇ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ‘ਤੇ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕੋਈ ਟਿੱਪਣੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ। ਪਿਛਲੇ ਹਫਤੇ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਇੱਕ ਬਿਆਨ ਵਿੱਚ, ਏਅਰਲਾਈਨ ਨੇ ਸਿਰਫ ਇੰਨਾ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਸੰਖੇਪ ਸੀਟਿੰਗ ਡਿਜ਼ਾਈਨ (Compact seating design) ਇੱਕ ਪਾਇਲਟ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਤੇ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਦੇ ਫੀਡਬੈਕ ਦੀ ਨੇੜਿਓਂ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਪਰ ਯਾਤਰੀਆਂ ਦਾ ਸਬਰ ਹੁਣ ਟੁੱਟਦਾ ਨਜ਼ਰ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਵਿਨੀਪੈਗ ਸਥਿਤ ਟਰੈਵਲ ਕੰਟੈਂਟ ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਗ੍ਰੀਮ ਬਲਾਈ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਏਅਰਲਾਈਨ ਦੀ ਹਾਲੀਆ ਦਿਸ਼ਾ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਫ਼ਾਦਾਰੀ ਬਦਲ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਵੈਸਟਜੈੱਟ ਤੋਂ ਦੂਰ ਹੋ ਗਏ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਵਾਧੂ ਫੀਸਾਂ ਅਤੇ ਤੰਗ ਸੀਟਾਂ ਹੁਣ ਆਮ ਹੋ ਗਈਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਫਰ ਦਾ ਆਨੰਦ ਖਤਮ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਟਰਾਂਸਪੋਰਟ ਕੈਨੇਡਾ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਏਅਰਲਾਈਨ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨਿਯਮ ਸੀਟਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਜਗ੍ਹਾ ਨਿਰਧਾਰਤ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ। ਨਿਯਮ ਸਿਰਫ ਇਹ ਮੰਗ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਯਾਤਰੀ ਜਹਾਜ਼ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਢੰਗ ਨਾਲ ਖਾਲੀ ਕਰ ਸਕਣ। ਇਸ ਨਿਯਮਤ ਕਮੀ ਦਾ ਫਾਇਦਾ ਉਠਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਏਅਰਲਾਈਨਾਂ ਮੁਨਾਫਾ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਸੀਟਾਂ ਭੀੜੀਆਂ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਪਰ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਵਿਨੀਪੈਗ ਦੇ ਜੋੜੇ ਨਾਲ ਹੋਇਆ, ਇਹ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੈ ਕਿ ਸਿਰਫ ‘ਸੁਰੱਖਿਅਤ’ ਹੋਣਾ ਅਤੇ ‘ਆਰਾਮਦਾਇਕ’ ਹੋਣਾ ਦੋ ਵੱਖਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਹਨ। ਹੁਣ ਦੇਖਣਾ ਇਹ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਕੀ ਜਨਤਕ ਦਬਾਅ ਅਤੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਸਮੀਖਿਆ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੈਸਟਜੈੱਟ ਯਾਤਰੀਆਂ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਲਈ ਆਪਣੀ ਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੱਡਾ ਬਦਲਾਅ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ। ਫਿਲਹਾਲ, ਲੰਬੇ ਕੱਦ ਵਾਲੇ ਯਾਤਰੀਆਂ ਲਈ ਇਹ ਸਫਰ ਕਿਸੇ ਇਮਤਿਹਾਨ ਤੋਂ ਘੱਟ ਨਹੀਂ ਹੈ।