ਆਰਥਿਕ ਸੰਕਟ ਨੂੰ ਟਾਲਣ ਲਈ ਵਿਸ਼ਵ ਬੈਂਕ ਹੋਏ ਇੱਕਜੁੱਟ, ਕੈਨੇਡਾ ਨੇ ਨਿਭਾਈ ਮੋਹਰੀ ਭੂਮਿਕਾ

ਔਟਵਾ, (ਏਕਜੋਤ ਸਿੰਘ): ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਆਰਥਿਕ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ ਦੇ ਮਾਹੌਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਰਾਹਤ ਭਰੀ ਖਬਰ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਹੈ। ਬੈਂਕ ਆਫ ਕੈਨੇਡਾ (Bank of Canada) ਨੇ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਹੋਰ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕੇਂਦਰੀ ਬੈਂਕਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਅਮਰੀਕੀ ਫੈਡਰਲ ਰਿਜ਼ਰਵ (Federal Reserve) ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਨ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਗਲੋਬਲ ਨਿਊਜ਼ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ, ਇਹ ਕਦਮ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿੱਤੀ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਥਿਰਤਾ ਲਿਆਉਣ ਅਤੇ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦਾ ਭਰੋਸਾ ਬਹਾਲ ਕਰਨ ਲਈ ਚੁੱਕਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਅਜਿਹੇ ਸਮੇਂ ਆਇਆ ਹੈ ਜਦੋਂ ਅਮਰੀਕੀ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਨੂੰ ਮਹਿੰਗਾਈ ਅਤੇ ਕਰਜ਼ੇ ਦੀਆਂ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਅਸਰ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ਦੀਆਂ ਮੰਡੀਆਂ ‘ਤੇ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਇਸ ਸਾਂਝੇ ਉਪਰਾਲੇ ਦਾ ਮਕਸਦ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣਾ ਹੈ ਕਿ ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ ਅਤੇ ਵਿੱਤੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੱਡੀ ਗਿਰਾਵਟ ਨਾ ਆਵੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸਦਾ ਸਿੱਧਾ ਨੁਕਸਾਨ ਕੈਨੇਡਾ ਸਮੇਤ ਸਾਰੇ ਭਾਈਵਾਲ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਹੋਵੇਗਾ। ਬੈਂਕ ਆਫ ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਗਵਰਨਰ ਟੀਫ ਮੈਕਲਮ ਨੇ ਇੱਕ ਬਿਆਨ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕੈਨੇਡਾ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀਆਂ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾਵਾਂ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਡੂੰਘੀਆਂ ਜੁੜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਜੇਕਰ ਅਮਰੀਕੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਅਸਥਿਰਤਾ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸਦਾ ਸੇਕ ਕੈਨੇਡਾ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ। ਇਸੇ ਲਈ, ਬੈਂਕ ਆਫ ਕੈਨੇਡਾ ਨੇ ‘ਬੈਂਕ ਆਫ ਇੰਗਲੈਂਡ’, ‘ਯੂਰਪੀਅਨ ਸੈਂਟਰਲ ਬੈਂਕ’ ਅਤੇ ‘ਬੈਂਕ ਆਫ ਜਾਪਾਨ’ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਇੱਕ ਤਾਲਮੇਲ ਵਾਲੀ ਰਣਨੀਤੀ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਰਣਨੀਤੀ ਤਹਿਤ, ਲੋੜ ਪੈਣ ‘ਤੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਨਕਦੀ (Liquidity) ਦਾ ਪ੍ਰਵਾਹ ਵਧਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ ਤਾਂ ਜੋ ਬੈਂਕਿੰਗ ਸਿਸਟਮ ਸੁਚਾਰੂ ਢੰਗ ਨਾਲ ਚੱਲਦਾ ਰਹੇ। ਮੈਕਲਮ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਅਮਰੀਕੀ ਹਮਰੁਤਬਾ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਹਾਂ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿੱਤੀ ਸਥਿਰਤਾ ਨੂੰ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਣ ਲਈ ਹਰ ਲੋੜੀਂਦਾ ਕਦਮ ਚੁੱਕਣ ਲਈ ਵਚਨਬੱਧ ਹਾਂ।” ਆਰਥਿਕ ਮਾਹਿਰਾਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਫੈਡਰਲ ਰਿਜ਼ਰਵ ਇਸ ਸਮੇਂ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਦੁਵਿਧਾ ਵਿੱਚ ਫਸਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਮਹਿੰਗਾਈ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਦਾ ਦਬਾਅ ਹੈ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਆਰਥਿਕ ਵਿਕਾਸ ਦਰ ਨੂੰ ਡਿੱਗਣ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ, ਦੂਜੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਕੇਂਦਰੀ ਬੈਂਕਾਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਬਹੁਤ ਮਾਇਨੇ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਮਰਥਨ ਸਿਰਫ ਬਿਆਨਬਾਜ਼ੀ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਇਸ ਵਿੱਚ “ਕਰੰਸੀ ਸਵੈਪ ਲਾਈਨਾਂ” ਵਰਗੇ ਤਕਨੀਕੀ ਕਦਮ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਡਾਲਰ ਦੀ ਕਮੀ ਨਹੀਂ ਆਉਣ ਦਿੰਦੇ। ਮਾਹਿਰ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਬੈਂਕ ਆਫ ਕੈਨੇਡਾ ਦਾ ਇਹ ਕਦਮ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਓਟਵਾ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨੂੰ ਸਮਝਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸੰਭਾਵੀ ਸੰਕਟ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਰੋਕਣ ਲਈ ਕਿਰਿਆਸ਼ੀਲ ਹੈ। ਇਸ ਫੈਸਲੇ ਦਾ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਲੋਕਾਂ ‘ਤੇ ਵੀ ਸਿੱਧਾ ਅਸਰ ਪਵੇਗਾ। ਜੇਕਰ ਅਮਰੀਕੀ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਸਥਿਰ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਮਹਿੰਗਾਈ ਅਤੇ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸਥਿਰਤਾ ਬਣੀ ਰਹੇਗੀ। ਕੈਨੇਡਾ ਆਪਣਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਪਾਰ ਅਮਰੀਕਾ ਨਾਲ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਅਮਰੀਕੀ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਦੀ ਖਰੀਦ ਸ਼ਕਤੀ ਘਟਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਕਾਰੋਬਾਰਾਂ ਅਤੇ ਨਿਰਯਾਤ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਬੈਂਕ ਆਫ ਕੈਨੇਡਾ ਦੁਆਰਾ ਫੈਡਰਲ ਰਿਜ਼ਰਵ ਦਾ ਸਾਥ ਦੇਣਾ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਨੌਕਰੀਆਂ ਅਤੇ ਕਾਰੋਬਾਰਾਂ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਦੀ ਇੱਕ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਇਸ ਕਦਮ ਨਾਲ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਡਾਲਰ (Loonie) ਦੀ ਕੀਮਤ ਵਿੱਚ ਵੀ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਉਤਰਾਅ-ਚੜ੍ਹਾਅ ਆਉਣ ਤੋਂ ਬਚਾਅ ਹੋਵੇਗਾ, ਜੋ ਕਿ ਦਰਾਮਦ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਵਸਤਾਂ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰਾਂ ਅਤੇ ਕੁਝ ਆਲੋਚਕਾਂ ਨੇ ਹਾਲਾਂਕਿ ਸਵਾਲ ਚੁੱਕੇ ਹਨ ਕਿ ਕੀ ਕੈਨੇਡਾ ਨੂੰ ਅਮਰੀਕੀ ਨੀਤੀਆਂ ਨਾਲ ਇੰਨਾ ਨੇੜਿਓਂ ਬੱਝਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀਆਂ ਆਪਣੀਆਂ ਅੰਦਰੂਨੀ ਆਰਥਿਕ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਹਨ ਅਤੇ ਕੈਨੇਡਾ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸੁਤੰਤਰ ਮੌਦਰਿਕ ਨੀਤੀ (Monetary Policy) ‘ਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਜ਼ੋਰ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਬਹੁਤੇ ਵਿੱਤੀ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕ ਇਸ ਗੱਲ ਨਾਲ ਸਹਿਮਤ ਹਨ ਕਿ ਅਜੋਕੇ ਵਿਸ਼ਵੀਕਰਨ ਦੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੀ ਦੇਸ਼ ਇਕੱਲਤਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਕੇ ਆਪਣੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਨਹੀਂ ਚਲਾ ਸਕਦਾ। “ਸਹਿਯੋਗ ਹੀ ਬਚਾਅ ਹੈ,” ਟੋਰਾਂਟੋ ਦੇ ਇੱਕ ਸੀਨੀਅਰ ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰੀ ਨੇ ਟਿੱਪਣੀ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ 2008 ਦੀ ਮੰਦੀ ਅਤੇ ਕੋਵਿਡ-19 ਮਹਾਮਾਰੀ ਦੌਰਾਨ ਵੀ ਕੇਂਦਰੀ ਬੈਂਕਾਂ ਦੇ ਆਪਸੀ ਸਹਿਯੋਗ ਨੇ ਹੀ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਵੱਡੀ ਤਬਾਹੀ ਤੋਂ ਬਚਾਇਆ ਸੀ। ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ ਇਸ ਗੱਲ ‘ਤੇ ਰਹਿਣਗੀਆਂ ਕਿ ਇਹ ਸਹਿਯੋਗ ਜ਼ਮੀਨੀ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਕਿਵੇਂ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਕੀ ਫੈਡਰਲ ਰਿਜ਼ਰਵ ਆਪਣੀਆਂ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਬਦਲਾਅ ਕਰੇਗਾ? ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਬੈਂਕ ਆਫ ਕੈਨੇਡਾ ਕੀ ਕਦਮ ਚੁੱਕੇਗਾ? ਫਿਲਹਾਲ, ਇਸ ਖਬਰ ਨੇ ਸਟਾਕ ਮਾਰਕੀਟ ਨੂੰ ਕੁਝ ਹੱਦ ਤੱਕ ਸ਼ਾਂਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਤਸੱਲੀ ਮਿਲੀ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਮੁਸ਼ਕਲ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਤਾਕਤਵਰ ਵਿੱਤੀ ਅਦਾਰੇ ਇਕੱਲੇ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਸਗੋਂ ਇੱਕ ਟੀਮ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਕੈਨੇਡਾ ਲਈ, ਇਹ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੰਚ ‘ਤੇ ਆਪਣੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਅਤੇ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਭਾਈਵਾਲ ਵਾਲੀ ਛਵੀ ਨੂੰ ਹੋਰ ਪੱਕਾ ਕਰਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਹੈ। This report was written by Ekjot Singh as part of the Local Journalism Initiative.