ਮਹਿੰਗਾਈ ਦੀ ਮਾਰ ਝੱਲ ਰਹੇ ਕੈਨੇਡੀਅਨਾਂ ਲਈ ਮਾਰਕ ਕਾਰਨੀ ਦਾ ਵੱਡਾ ਐਲਾਨ, ਜੀ.ਐਸ.ਟੀ. ਕ੍ਰੈਡਿਟ ‘ਚ ਵਾਧੇ ਸਮੇਤ ਕਈ ਰਾਹਤਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ

ਵੈਨਕੂਵਰ, (ਏਕਜੋਤ ਸਿੰਘ): ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਅਸਮਾਨ ਛੂਹ ਰਹੀਆਂ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਨਾਲ ਜੂਝ ਰਹੇ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਰਾਹਤ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਹੈ। ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮਾਰਕ ਕਾਰਨੀ ਨੇ ਔਟਵਾ ਵਿਖੇ ਇੱਕ ਕਰਿਆਨੇ ਦੀ ਦੁਕਾਨ (Grocery Store) ਤੋਂ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦਿਆਂ ਮਹਿੰਗਾਈ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਲਈ ਕਈ ਅਹਿਮ ਐਲਾਨ ਕੀਤੇ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸਿੱਧੀ ਵਿੱਤੀ ਮਦਦ ਦੇਣ ਲਈ “ਕੈਨੇਡਾ ਗ੍ਰੋਸਰੀਜ਼ ਐਂਡ ਐਸੈਂਸ਼ੀਅਲਸ ਬੈਨੀਫਿਟ” (Canada Groceries and Essentials Benefit) ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਇਹ ਕਦਮ ਅਜਿਹੇ ਸਮੇਂ ਚੁੱਕਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਜਦੋਂ ਦਸੰਬਰ 2025 ਵਿੱਚ ਖੁਰਾਕੀ ਮਹਿੰਗਾਈ ਦਰ 5 ਫੀਸਦੀ ਤੋਂ ਪਾਰ ਹੋ ਗਈ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਔਸਤ ਨਾਲੋਂ ਦੁੱਗਣੀ ਹੈ।
ਦੋ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਣਨੀਤੀਆਂ ਇਸ ਸਮੇਂ ਫੈਡਰਲ ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਮੈਨੀਟੋਬਾ ਦੀ ਸੂਬਾਈ ਸਰਕਾਰ ਮਹਿੰਗਾਈ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਕਰਨ ਲਈ ਦੋ ਵੱਖੋ-ਵੱਖਰੇ ਤਰੀਕੇ ਅਪਣਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਮੈਨੀਟੋਬਾ ਸਰਕਾਰ: ਸੂਬਾਈ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਮੈਨੀਟੋਬਾ ਸਰਕਾਰ ਕੁਝ ਬੁਨਿਆਦੀ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਵਾਲੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਨੂੰ ਫ੍ਰੀਜ਼ (ਸਥਿਰ) ਕਰਨ ਦੀ ਰਣਨੀਤੀ ‘ਤੇ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਕੀਮਤਾਂ ਹੋਰ ਨਾ ਵਧਣ।
ਫੈਡਰਲ ਸਰਕਾਰ: ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਔਟਵਾ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਜੇਬਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿੱਧਾ ਪੈਸਾ ਪਾਉਣ ਦਾ ਰਾਹ ਚੁਣਿਆ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਮਹਿੰਗੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਖਰੀਦਣ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋ ਸਕਣ।
ਕੀ ਹੈ ਨਵਾਂ ‘ਗ੍ਰੋਸਰੀ ਬੈਨੀਫਿਟ’?
ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਕਾਰਨੀ ਨੇ ਵਿਸਥਾਰ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਸ ਨਵੇਂ ਲਾਭ ਤਹਿਤ ਯੋਗ ਕੈਨੇਡੀਅਨਾਂ ਨੂੰ ਮੌਜੂਦਾ ਜੀਐਸਟੀ (GST) ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਵਿੱਚ 25 ਫੀਸਦੀ ਦਾ ਵਾਧਾ ਮਿਲੇਗਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਇੱਕ ਵਾਰ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅਦਾਇਗੀ (One-time payment) ਵੀ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ, ਜੋ ਕਿ ਇਸ ਸਾਲ ਦੇ ਕੁੱਲ ਜੀਐਸਟੀ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਦੇ 50 ਫੀਸਦੀ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੋਵੇਗੀ। ਇਸ ਦਾ ਮਕਸਦ ਘੱਟ ਆਮਦਨ ਵਾਲੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਸਹਾਇਤਾ ਦੇਣਾ ਹੈ।
ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ ਗਵੇਲਫ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਅਤੇ ਫੂਡ ਇਕਨੌਮਿਸਟ ਮਾਈਕ ਵੌਨ ਮੈਸੋ (Mike von Massow) ਨੇ ਇਸ ਕਦਮ ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, “ਅਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਘੱਟ ਆਮਦਨ ਵਾਲੇ ਕੈਨੇਡੀਅਨਾਂ ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਨ ਖਰੀਦਣ ਅਤੇ ਕਿਰਾਇਆ ਭਰਨ ਵਿਚਕਾਰ ਚੋਣ ਕਰਨੀ ਪੈ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਹ ਮਦਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਅਸਲ ਰਾਹਤ ਸਾਬਤ ਹੋਵੇਗੀ ਜੋ ਵਧਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦਰਦ ਝੱਲ ਰਹੇ ਹਨ।”
ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਹੱਲ ਕਾਰਨੀ ਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਇਹ ਨਕਦ ਅਦਾਇਗੀਆਂ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਧੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਦੀ ਭਰਪਾਈ ਕਰਨ ਲਈ ਹਨ, ਪਰ ਸਰਕਾਰ ਮਸਲੇ ਦੇ ਪੱਕੇ ਹੱਲ ਲਈ ਵੀ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, “ਅਸੀਂ ਮਹਿੰਗਾਈ ਦੇ ਮੂਲ ਕਾਰਨਾਂ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕਰਨ ਲਈ ਵਚਨਬੱਧ ਹਾਂ। ਇਸ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਸਾਡੀ ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਨਾਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।”
ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਸਮਝਾਇਆ ਕਿ ਜਦੋਂ ਟਰਾਂਸਪੋਰਟ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ ਅਤੇ ਵੰਡ ਤੱਕ ਹਰ ਪੜਾਅ ‘ਤੇ ਲਾਗਤ ਵਧਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਇਹ ਬੋਝ ਗ੍ਰੋਸਰੀ ਦੇ ਬਿੱਲਾਂ ‘ਤੇ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਸਰਕਾਰ ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਲਚਕੀਲਾ ਬਣਾਉਣ ‘ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦੇਵੇਗੀ ਤਾਂ ਜੋ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੇ ਝਟਕਿਆਂ ਤੋਂ ਬਚਿਆ ਜਾ ਸਕੇ।
ਮਹਿੰਗਾਈ ਦੇ ਅੰਕੜੇ ਸਟੈਟਿਸਟਿਕਸ ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਤਾਜ਼ਾ ਅੰਕੜੇ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਮਹਿੰਗਾਈ ਬਾਕੀ ਸਾਰੀਆਂ ਵਸਤਾਂ ਅਤੇ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧੀ ਹੈ। ਦਸੰਬਰ 2025 ਵਿੱਚ ਇਹ ਦਰ 5 ਫੀਸਦੀ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਆਮ ਆਦਮੀ ਦਾ ਬਜਟ ਹਿਲਾ ਕੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਇਸ ਐਲਾਨ ਨਾਲ ਲੱਖਾਂ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਕੁਝ ਸੁੱਖ ਦਾ ਸਾਹ ਮਿਲਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ। ਹੁਣ ਦੇਖਣਾ ਇਹ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਕੀ ਇਹ ਵਿੱਤੀ ਮਦਦ ਅਤੇ ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ ਦੇ ਸੁਧਾਰ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮਹਿੰਗਾਈ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਕਿੰਨੇ ਕੁ ਕਾਰਗਰ ਸਾਬਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। This report was written by Ekjot Singh as part of the Local Journalism Initiative.