ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮਾਰਕ ਕਾਰਨੀ ਵਲੋਂ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਭਾਸ਼ਣ ਨੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਧਿਆਨ ਖਿੱਚਿਆ

ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਵਲੋਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਭਾਸ਼ਣ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਵਪਾਰ ਵਿਚਲੀ ਦੋਹਰੀ ਨੀਤੀ : ਆਲੋਚਕ
ਵਰਲਡ ਇਕਨਾਮਿਕ ਫੋਰਮ (WEF) 2026 ਦੀ ਸਾਲਾਨਾ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮਾਰਕ ਕਾਰਨੀ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟ੍ਰੰਪ ਦੇ ਭਾਸ਼ਣਾਂ ਨੇ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਦੋ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਧਰੁਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਕਾਰਨੀ ‘ਸਿਧਾਂਤਕ ਲੋਕਤੰਤਰ’ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਉੱਥੇ ਟ੍ਰੰਪ ‘ਆਰਥਿਕ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦ’ ਦਾ ਡੰਡਾ ਚਲਾ ਰਹੇ ਹਨ।
ਸਵਿਟਜ਼ਰਲੈਂਡ ਦੇ ਦਾਵੋਸ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵ ਆਰਥਿਕ ਫੋਰਮ (ਡਬਲਿਊਈਐੱਫ) ਦੀ ਸਾਲਾਨਾ ਮੀਟਿੰਗ 2026 ਵਿੱਚ ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮਾਰਕ ਕਾਰਨੀ ਨੇ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਭਾਸ਼ਣ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ ਨੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਧਿਆਨ ਖਿੱਚਿਆ। ਇਸ ਭਾਸ਼ਣ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਵਸਥਾ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਮੱਧਮ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਵਾਲੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਵੱਡੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦੇ ਆਰਥਿਕ ਜਬਰ ਵਿਰੁੱਧ ਖੜ੍ਹਨ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ। ਭਾਸ਼ਣ ਨੂੰ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਕੇ ਤਾੜੀਆਂ ਮਿਲੀਆਂ, ਜੋ ਵਰਲਡ ਇਕਨਾਮਿਕ ਫੋਰਮ (WEF) ਵਿੱਚ ਆਮ ਵਾਪਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪ੍ਰਸ਼ਨ-ਉੱਤਰ ਸੈਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਚੀਨ, ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਨਵੇਂ ਸੌਦਿਆਂ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਜਿਸ ਤੇ ਵਿਵਾਦ ਛਿੜਿਆ । ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੇ ਕਾਰਕੁਨਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਕਾਰਨੀ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਵਪਾਰ ਵਿੱਚ ਦੋਹਰੀ ਨੀਤੀ ਅਪਣਾਉਂਦੇ ਨਜ਼ਰ ਆ ਰਹੇ ਹਨ: ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਉਹ ਯੂਕਰੇਨ ਨੂੰ ਸਹਾਇਤਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਅਜਿਹੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਹੱਥ ਮਿਲਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੇ ਮੁੱਦੇ ਗੰਭੀਰ ਹਨ ਅਤੇ ਜੋ ਰੂਸੀ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਨੂੰ ਮਦਦ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।
ਮਾਰਕ ਕਾਰਨੀ ਦਾ ਪੂਰਾ ਭਾਸ਼ਣ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਤੋਂ ਪੰਜਾਬੀ ਅਨੁਵਾਦ) ਜੋ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਲੋਂ ਵਰਲਡ ਇਕਨਾਮਿਕ ਫੋਰਮ (WEF) 2026 ਦੀ ਸਾਲਾਨਾ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ :-
ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਵਲੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣਾ ਭਾਸ਼ਣ ਫ੍ਰੈਂਚ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਫਿਰ ਉਹ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਆ ਗਏ।
ਫ੍ਰੈਂਚ ਵਿੱਚ ਅਨੁਮਾਨਿਤ ਅਨੁਵਾਦ:
ਧੰਨਵਾਦ, ਲੈਰੀ। ਇਹ ਇੱਕ ਖੁਸ਼ੀ ਅਤੇ ਫਰਜ਼ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਇਸ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਹਾਂ ਜੋ ਕੈਨੇਡਾ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਲੰਘ ਰਹੇ ਹਨ। ਕੈਨੇਡਾ ਇੱਕ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਦੇਸ਼ ਹੈ, ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਹਿਯੋਗ ਲਈ ਵਚਨਬੱਧ ਹੈ, ਪਰ ਵਿਸ਼ਵ ਨੂੰ ਜਿਸ ਕਠੋਰ ਹਕੀਕਤ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ ਉਸ ਨੂੰ ਖੁੱਲ੍ਹੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਵੇਖ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਅਸੀਂ ਨੌਸਟੈਲਜੀਆ ਨੂੰ ਨਕਾਰਦੇ ਹਾਂ। ਅਸੀਂ ਵਿਸ਼ਵ ਨੂੰ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੈਂਦੇ ਹਾਂ ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਹੈ।
ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ:
ਧੰਨਵਾਦ।
ਦੋਸਤੋ, ਸਹਿਯੋਗੀਓ, ਸੱਜਣੋ ਅਤੇ ਮਹਿਲਾਵਾਂ।
ਅਸੀਂ ਡੂੰਘੇ ਬਦਲਾਅ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਵਿਸ਼ਵ ਇੱਕ ਅਜਿਹੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘ ਰਿਹਾ ਹੈ : ਨਾ ਕਿ ਤਬਦੀਲੀ, ਨਾ ਕਿ ਅਨੁਕੂਲਨ, ਪਰ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਖਿਲਰ ਰਹੀ ਹੈ।
ਪੁਰਾਣੀ ਵਿਵਸਥਾ: ਯੁੱਧ ਬਾਅਦ ਵਾਲੀ ਨਿਯਮ ਆਧਾਰਿਤ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਜੋ ਅਜਿਹੀ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ, ਏਕੀਕਰਨ ਰਾਹੀਂ ਆਪਸੀ ਲਾਭ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਉੱਤੇ ਨਿਯੰਤਰਣਾਂ ਉੱਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਆ ਰਹੀ। ਨੌਸਟੈਲਜੀਆ ਇੱਕ ਰਣਨੀਤੀ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਅੱਜ, ਮੈਂ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਵਸਥਾ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰਾਂਗਾ ਜੋ ਕਿ ਖਿਲਰਦੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਇੱਕ ਸੁਹਾਵਣੇ ਕਲਪਨਾ ਦੇ ਅੰਤ ਅਤੇ ਇੱਕ ਕਠੋਰ ਹਕੀਕਤ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਬਾਰੇ ਜਿੱਥੇ ਵੱਡੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਵਾਲੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਕਿਸੇ ਸੀਮਾ, ਕਿਸੇ ਨਿਯੰਤਰਣ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦੀ।
ਵੱਡੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨੇ ਆਰਥਿਕਤਾ ਨੂੰ ਹਥਿਆਰ ਵਜੋਂ ਵਰਤਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਟੈਰਿਫ ਨੂੰ ਲੀਵਰੇਜ ਵਜੋਂ, ਵਿੱਤੀ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਨੂੰ ਜਬਰ ਵਜੋਂ, ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ ਨੂੰ ਕਮਜ਼ੋਰੀਆਂ ਵਜੋਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ।
ਜਦੋਂ ਨਿਯਮ ਤੁਹਾਨੂੰ ਹੁਣ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ, ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
ਮੱਧਵਰਗੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠੇ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਖਾਣੇ ਵਾਲੇ ਮੇਜ਼ ਉੱਤੇ ਨਹੀਂ ਹੋ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਖਾਣੇ ਵਾਲੇ ਮੇਨੂ ਉੱਤੇ ਹੋ।
ਕੈਨੇਡਾ ਇੱਕ ਮੱਧਵਰਗੀ ਦੇਸ਼ ਹੈ, ਪਰ ਅਸੀਂ ਨਿਰਸ਼ਕਤੀ ਨਹੀਂ ਹਾਂ। ਅਸੀਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪੜ੍ਹੇ-ਲਿਖੇ ਕੌਮ ਹਾਂ। ਅਸੀਂ ਇੱਕ ਊਰਜਾ ਮਹਾਂਸ਼ਕਤੀ ਹਾਂ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਸਰੋਤ, ਤਕਨੀਕ ਅਤੇ ਅੰਬੀਸ਼ਨ ਹੈ ਜੋ ਸਾਫ ਅਤੇ ਰਵਾਇਤੀ ਊਰਜਾ ਵਿੱਚ ਲੀਡ ਕਰਨ ਲਈ। ਅਸੀਂ ਯੂਕਰੇਨ ਨਾਲ ਅਗ੍ਰੈਸ਼ਨ ਵਿਰੁੱਧ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਨਾਲ ਖੜ੍ਹੇ ਹਾਂ। ਅਸੀਂ ਗ੍ਰੀਨਲੈਂਡ ਦੀ ਸਵੈਮਾਨ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਡੈਨਿਸ਼ ਰੀਲਮ ਅਤੇ ਨੈਟੋ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਅਸੀਂ ਆਰਥਿਕ ਜਬਰ ਜਾਂ ਡੀਲਾਂ ਵਜੋਂ ਛੁਪੀਆਂ ਧਮਕੀਆਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮੰਨਾਂਗੇ।
ਅਸੀਂ ਵਿਸ਼ਵ ਨੂੰ ਖੁੱਲ੍ਹੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਲੈਂਦੇ ਹਾਂ। ਅਸੀਂ ਵਿਸ਼ਵ ਨੂੰ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੈਂਦੇ ਹਾਂ ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਹੈ ਨਾ ਕਿ ਜਿਵੇਂ ਅਸੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ।
ਅਸੀਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਭਾਈਵਾਲੀ ਲਈ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਹਾਂ ਜੋ ਆਪਸੀ ਸਨਮਾਨ, ਜਿੱਥੇ ਸੰਭਵ ਹੋਵੇ ਸਾਂਝੇ ਮੁੱਲਾਂ ਅਤੇ ਜਿੱਥੇ ਲੋੜੀਂਦੇ ਹੋਵੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਨਿਯਮਾਂ ਉੱਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਹੋਵੇ।
ਪਿਛਲੇ ਛੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਅਸੀਂ ਚਾਰ ਮਹਾਂਦੀਪਾਂ ਉੱਤੇ ਬਾਰ੍ਹਾਂ ਹੋਰ ਵਪਾਰ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਸੌਦੇ ਸਾਈਨ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ, ਅਸੀਂ ਚੀਨ ਅਤੇ ਕਤਰ ਨਾਲ ਨਵੇਂ ਰਣਨੀਤਕ ਭਾਈਵਾਲੀਆਂ ਨੂੰ ਅੰਤਿਮ ਰੂਪ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਭਾਰਤ, ਆਸੀਆਨ, ਥਾਈਲੈਂਡ, ਫਿਲੀਪੀਨ ਅਤੇ ਮਰਕੋਸੂਰ ਨਾਲ ਮੁਫਤ ਵਪਾਰ ਸਮਝੌਤੇ ਵਾਰਤਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ।
ਅਸੀਂ ਕੁਝ ਹੋਰ ਵੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਅਸੀਂ ਵੇਰੀਏਬਲ ਜਿਓਮੈਟਰੀ ਦਾ ਪਿੱਛਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮੁੱਦਿਆਂ ਲਈ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਗਠਜੋੜ, ਮੁੱਲਾਂ ਅਤੇ ਹਿੱਤਾਂ ਉੱਤੇ ਅਧਾਰਿਤ। ਵਿਸ਼ਵ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕਰਨ ਲਈ, ਅਸੀਂ ਜਾਲਾਂ ਦੇ ਜਾਲ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਾਂ, ਨਾ ਕਿ ਕਿਲ੍ਹੇ।
ਆਓ ਸਪੱਸ਼ਟ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਵੇਖੀਏ ਕਿ ਇਹ ਕਿੱਥੇ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਾਲਾ ਵਿਸ਼ਵ ਗਰੀਬ, ਵਧੇਰੇ ਨਾਜ਼ੁਕ ਅਤੇ ਘੱਟ ਟਿਕਾਊ ਹੋਵੇਗਾ।
ਪਰ ਅਖੰਡਤਾ ਅਤੇ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਰਹੇਗੀ ਜੇ ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠੇ ਵਰਤਣਾ ਚੁਣੀਏ।
ਕੈਨੇਡਾ ਆਜ਼ਾਦ ਬੋਲਣ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇਗਾ, ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਸਮਾਜ ਅਤੇ ਇਸ ਸਿਧਾਂਤ ਨੂੰ ਕਿ ਕਿਸੇ ਵੀ ਕੌਮ ਨੂੰ ਆਰਥਿਕ ਸਾਧਨਾਂ ਰਾਹੀਂ ਅਧੀਨ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਅਸੀਂ ਮੱਧਵਰਗੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਛੁਕ ਗਠਜੋੜ ਬਣਾਵਾਂਗੇ ਜੋ ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ ਨੂੰ ਵਿਭਿੰਨ ਬਣਾਉਣ ਲਈ, ਖਣਿਜਾਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕਰਨ ਲਈ, ਸਾਫ ਊਰਜਾ ਤਬਦੀਲੀ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਅਤੇ ਜਬਰ ਵਿਰੁੱਧ ਵਿਰੋਧ ਕਰਨ ਲਈ।
ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਦੇਸ਼ ਲਈ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਹੈ ਜੋ ਇਸ ਰਸਤੇ ਉੱਤੇ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਚੱਲਣਾ ਚਾਹੇ।
ਇਹ ਕੈਨੇਡਾ ਦਾ ਰਸਤਾ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਇਸ ਨੂੰ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ ਚੁਣਦੇ ਹਾਂ।
ਅਤੇ ਇਹ ਇੱਕ ਰਸਤਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿਸੇ ਵੀ ਦੇਸ਼ ਲਈ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਹੈ ਜੋ ਇਸ ਨੂੰ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਲੈਣਾ ਚਾਹੇ।
ਧੰਨਵਾਦ ਬਹੁਤ ਬਹੁਤ।
ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਦੇ ਸੁਵਾਲਾਂ ਦੇ ਜਵਾਬ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ 10-15 ਮਿੰਟ ਗੱਲਬਾਤ ਕੀਤੀ।
ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਪੈ ਰਹੇ ਪਾੜ, ਮੱਧਵਰਗੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਗਠਜੋੜ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਸਬੰਧਾਂ ਸਮੇਤ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਜਬਰ ਵਿਰੋਧ ਅਤੇ ਕੈਨੇਡਾ ਦੀ ਵਿਹਾਰਕ ਪਹੁੰਚ ਬਾਰੇ ਗੱਲਬਾਤ ਹੋਈ।
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ/ਮੌਡਰੇਟਰ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਟਿੱਪਣੀ
ਮੌਡਰੇਟਰ: “ਖੈਰ, ਧੰਨਵਾਦ, ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਜੀ। ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਡਾਵੋਸ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਖੜ੍ਹੀਆਂ ਤਾੜੀਆਂ ਨਹੀਂ ਵੇਖੀਆਂ, ਇਹ ਦਿਲਚਸਪ ਸੀ। ਤੁਸੀਂ ਵਿਸ਼ਵ ਨੂੰ ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਹੈ ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਸਪੱਸ਼ਟ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਨੂੰ ਵਿਸਤਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸ ਸਕਦੇ ਹੋ ਕਿ ਇਹ ਗਠਜੋੜਾਂ ਲਈ ਕੀ ਅਰਥ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਮੱਧਮ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਫਸੇ ਬਿਨਾਂ ‘ਤੀਸਰਾ ਰਸਤਾ’ ਕਿਵੇਂ ਬਣਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ?”
ਕਾਰਨੀ ਦਾ ਜਵਾਬ ਗਠਜੋੜ ਅਤੇ ਵਿਭਿੰਨੀਕਰਨ ਉੱਤੇ:
“ਧੰਨਵਾਦ। ਮੁੱਦਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਜ਼ੀਰੋ-ਸਮ ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਪੱਖ ਨਹੀਂ ਚੁਣ ਰਹੇ। ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਵਿਕਲਪਾਂ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣਾ ਚੁਣ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਪੁਰਾਣੀ ਬਹੁਪੱਖੀਵਾਦ ਮੰਨਦੀ ਸੀ ਕਿ ਹਰ ਕੋਈ ਉਨ੍ਹੀ ਨਿਯਮਾਂ ਨਾਲ ਖੇਡਦਾ ਹੈ ਇਹ ਟੁੱਟ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਅਸੀਂ ‘ਵੇਰੀਏਬਲ ਜਿਓਮੈਟਰੀ’ ਦਾ ਪਿੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹਾਂ: ਮੁੱਦਾ-ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਗਠਜੋੜ। ਨਾਜ਼ੁਕ ਖਣਿਜ ਅਤੇ ਸਾਫ ਊਰਜਾ ਲਈ, ਅਸੀਂ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ, ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ, ਚਿਲੀ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਵਪਾਰ ਵਿਭਿੰਨੀਕਰਨ ਲਈ, ਅਸੀਂ ਹਾਲ ਹੀ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਚੀਨ ਅਤੇ ਕਤਰ ਨਾਲ ਰਣਨੀਤਕ ਭਾਈਵਾਲੀਆਂ ਨੂੰ ਅੰਤਿਮ ਰੂਪ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਆਸੀਆਨ ਭਾਈਵਾਲਾਂ ਨਾਲ ਐੱਫਟੀਏ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਇਹ ਅਲਾਈਨਮੈਂਟ ਬਾਰੇ ਨਹੀਂ; ਇਹ ਰੈਜ਼ੀਲੀਐਂਸ ਬਾਰੇ ਹਨ। ਕੋਈ ਵੀ ਇੱਕ ਭਾਈਵਾਲ ਸਾਡੀ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਜਾਂ ਸੁਰੱਖਿਆ ਉੱਤੇ ਹਾਵੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਜੇ ਇੱਕ ਰਸਤਾ ਜਬਰ ਕਾਰਨ ਬੰਦ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਹੋਰ ਖੁੱਲ੍ਹ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਤੀਸਰਾ ਰਸਤਾ ਹੈ: ਨਾ ਇਕੱਲਤਾ, ਨਾ ਅਧੀਨਗੀ, ਪਰ ਨੈੱਟਵਰਕ ਵਾਲੀ ਤਾਕਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਜੋ ਨਿਯਮਾਂ ਨੂੰ ਮਹੱਤਵ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਮੌਜੂਦ ਹਨ ਅਤੇ ਆਪਸੀ ਲਾਭ ਜਿੱਥੇ ਨਹੀਂ।”
ਮੌਡਰੇਟਰ: “ਤੁਹਾਡੇ ਨਵੇਂ ਸੌਦੇ ਚੀਨ ਨਾਲ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਨਾਲ ਵਾਰਤਾ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਨੂੰ ਯੂਐੱਸ ਜਾਂ ਨੈਟੋ ਭਾਈਵਾਲਾਂ ਵਰਗੇ ਸਹਿਯੋਗੀਆਂ ਨਾਲ ਵਚਨਬੱਧਤਾਵਾਂ ਨਾਲ ਕਿਵੇਂ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਦੇ ਹੋ?”
ਕਾਰਨੀ: “ਵਿਹਾਰਕਤਾ ਦਾ ਅਰਥ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡਣਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਚੀਨ ਨਾਲ, ਭਾਈਵਾਲੀ ਗੈਰ-ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਪਾਰ ਉੱਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ ਊਰਜਾ, ਖਣਿਜ, ਈਵੀਜ਼ ਜਦਕਿ ਅਸੀਂ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਛੂਹਣ ਵਾਲੇ ਨਿਵੇਸ਼ਾਂ ਉੱਤੇ ਸਖਤ ਸਕ੍ਰੀਨਿੰਗ ਬਣਾਈ ਰੱਖਦੇ ਹਾਂ। ਭਾਰਤ ਨਾਲ, ਇਹ ਸਪਲਾਈ-ਚੇਨ ਵਿਭਿੰਨੀਕਰਨ ਅਤੇ ਇੰਡੋ-ਪੈਸੀਫਿਕ ਵਿੱਚ ਸਾਂਝੇ ਹਿੱਤਾਂ ਬਾਰੇ ਹੈ। ਇਹ ਆਟੋਨੋਮੀ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਅਸੀਂ ਡੀਕਪਲਿੰਗ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਹੇ; ਅਸੀਂ ਡੀ-ਰਿਸਕਿੰਗ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਟੀਚਾ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣਾ ਹੈ ਕਿ ਕੋਈ ਵੀ ਇੱਕ ਸ਼ਕਤੀ ਸਾਡੇ ਜਾਂ ਸਾਡੇ ਸਹਿਯੋਗੀਆਂ ਵਿਰੁੱਧ ਨਿਰਭਰਤਾ ਨੂੰ ਹਥਿਆਰ ਨਾ ਬਣਾ ਸਕੇ।”
ਭਵਿੱਖੀ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਵਸਥਾ ਉੱਤੇ :
ਕਾਰਨੀ: “ਕਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਾਲਾ ਵਿਸ਼ਵ ਗਰੀਬ ਅਤੇ ਵਧੇਰੇ ਖਤਰਨਾਕ ਹੋਵੇਗਾ। ਪਰ ਮੱਧਮ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦੇ ਜਾਲਾਂ ਵਾਲਾ ਜਾਲ ਵੈਧਤਾ, ਅਖੰਡਤਾ ਅਤੇ ਸੰਭਵ ਨਿਯਮਾਂ ਉੱਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਕਿਸੇ ਵੀ ਇੱਕ ਬਲੌਕ ਨਾਲੋਂ ਵਧੇਰੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪੁਰਾਣੇ ਅਰਥ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਹ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਇਕਸਾਰ ਨਹੀਂ ਕਵਰ ਕਰੇਗਾ, ਪਰ ਇਹ ਵਧੇਰੇ ਰੈਜ਼ੀਲੀਐਂਟ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵੀ ਹੋਵੇਗਾ। ਕੈਨੇਡਾ ਇਸ ਅਧਾਰ ਉੱਤੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਇੱਛੁਕ ਭਾਈਵਾਲ ਲਈ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਹੈ।”
ਮੌਡਰੇਟਰ: “ਠੀਕ ਹੈ, ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਜੀ, ਧੰਨਵਾਦ ਬਹੁਤ ਬਹੁਤ।”
ਸੈਸ਼ਨ ਦਾ ਲਹਿਜ਼ਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸੀ ਅਤੇ ਰਣਨੀਤਕ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਾਰਨੀ ਨੇ “ਸਿਧਾਂਤਕ ਵਿਹਾਰਕਤਾ” ਉੱਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਸਿੱਧੇ ਟਕਰਾਅ ਤੋਂ ਬਚੇ (ਜਿਵੇਂ ਯੂਐੱਸ ਜਾਂ ਟਰੰਪ ਨੂੰ ਨਾਮ ਨਹੀਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਪਰ ਅਸਿੱਧੇ ਤੌਰ ਤੇ ਜਬਰ/ਟੈਰਿਫਾਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ)।
ਮਾਰਕ ਕਾਰਨੀ ਦੀ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਵਪਾਰ ਵਿੱਚ ਦੋਹਰੀ ਨੀਤੀ: ਆਲੋਚਕ
ਕਾਰਨੀ ਦਾ ਭਾਸ਼ਣ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨ-ਉੱਤਰ ਵੱਡੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦੇ ਜਬਰ ਵਿਰੁੱਧ ਮੱਧਮ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦੇ ਏਕਤਾ ਉੱਤੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਵਿਰੋਧਾਭਾਸ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਪਾਸੇ, ਕੈਨੇਡਾ ਯੂਕਰੇਨ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸਹਾਇਤਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ 2022 ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਹੁਣ ਤੱਕ $23.5 ਬਿਲੀਅਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਹਾਇਤਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ $12 ਬਿਲੀਅਨ ਸਿੱਧੀ ਵਿੱਤੀ ਮਦਦ ਅਤੇ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ $2.5 ਬਿਲੀਅਨ ਨਵੀਂ ਲੋਨ ਗਾਰੰਟੀਆਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਕਾਰਨੀ ਨੇ ਫਰਾਂਸ ਵਿੱਚ ਯੂਕਰੇਨ ਲਈ ਸ਼ਾਂਤੀ ਵਾਰਤਾ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਅਤੇ ਕੈਨੇਡਾ ਨੂੰ ਯੂਕਰੇਨ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਵੱਡੇ ਪ੍ਰਤੀ ਵਿਅਕਤੀ ਯੋਗਦਾਨ ਵਾਲੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਗਿਣਿਆ। ਇਹ ਰੂਸੀ ਅਗ੍ਰੈਸ਼ਨ ਵਿਰੁੱਧ ਮਜ਼ਬੂਤ ਰੁਖ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਉਹਨਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਹੱਥ ਮਿਲਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੇ ਮੁੱਦੇ ਗੰਭੀਰ ਹਨ ਅਤੇ ਜੋ ਰੂਸ ਦੀ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਨੂੰ ਮਦਦ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਜੋ ਯੂਕਰੇਨ ਵਿਰੁੱਧ ਯੁੱਧ ਨੂੰ ਫੰਡ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਉਈਗਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਤੁਰਕੀ ਮੁਸਲਿਮਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਅਪਰਾਧ ਵਿਰੁੱਧ ਮਨੁੱਖਤਾ ਦੇ ਅਪਰਾਧ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮਾਸ ਅਰਬਿਟਰੇਰੀ ਡਿਟੈਨਸ਼ਨ, ਟੌਰਚਰ, ਫੋਰਸਡ ਲੇਬਰ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਨਸਲਕੁਸ਼ੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਕੁਝ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀਆਂ ਵਿਰੁੱਧ ਨਫਰਤ ਭੜਕਾਉਣ ਵਾਲੀ ਬੋਲਚਾਲ ਅਤੇ ਹਿੰਸਾ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਨਫਰਤ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਨਾਲ ਬੁਰਾ ਵਿਵਹਾਰ ਅਤੇ ਕਾਫਲਾ ਸਿਸਟਮ ਵਰਗੇ ਮੁੱਦੇ ਹਨ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਘੱਟ ਚਰਚਿਤ ਹਨ, ਪਰ ਨਿਵੇਸ਼ ਅਤੇ ਵਪਾਰ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਅਣਦੇਖਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਥੋਂ ਦੇ ਆਗੂ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਵਰਗੇ ਸ਼ਬਦ ਸਿਰਫ਼ ਆਪਣੇ ਭਾਸ਼ਣਾ ਲਈ ਹੀ ਵਰਤਦੇ ਹਨ।
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਚੀਨ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਰੂਸੀ ਤੇਲ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਖਰੀਦਦਾਰ ਹਨ, ਜੋ ਅਮਰੀਕੀ ਅਤੇ ਯੂਰਪੀ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਨੂੰ ਬਾਈਪਾਸ ਕਰਕੇ ਰੂਸ ਨੂੰ ਅਰਥਿਕ ਮਦਦ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਚੀਨ ਨੇ ਨਵੰਬਰ 2025 ਵਿੱਚ ਰੂਸੀ ਕਰੂਡ ਦੇ ਲਗਭਗ ਅੱਧੇ ਐਕਸਪੋਰਟ ਖਰੀਦੇ, ਜਦਕਿ ਭਾਰਤ ਨੇ 38% ਖਰੀਦੇ। ਕਤਰ ਰੂਸੀ ਤੇਲ ਦਾ ਵੱਡਾ ਖਰੀਦਦਾਰ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਪਰ ਖਾੜੀ ਰਾਜਾਂ ਵਜੋਂ ਊਰਜਾ ਅਤੇ ਨਿਵੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਰੂਸ ਨਾਲ ਸਬੰਧ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਰੂਸ-ਯੂਕਰੇਨ ਵਿੱਚ ਮੱਧਸਥਤਾ ਵੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੌਦੇ ਰੂਸੀ ਯੁੱਧ ਮਸ਼ੀਨ ਨੂੰ ਅਸਿੱਧੇ ਤੌਰ ਤੇ ਫੰਡ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਕੈਨੇਡਾ ਦੀ ਯੂਕਰੇਨ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾਲ ਵਿਰੋਧਾਭਾਸੀ ਹੈ।
ਕਾਰਨੀ ਦੀ ਨੀਤੀ ਨੂੰ “ਡੀ-ਰਿਸਕਿੰਗ” ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਆਲੋਚਕ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਵਪਾਰ ਲਈ ਕੁਰਬਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਕੈਨੇਡਾ ਨੂੰ ਅਮਰੀਕੀ ਨਿਰਭਰਤਾ ਤੋਂ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਇਹ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਸਵਾਲ ਉਠਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਕੈਨੇਡਾ ਅਸਲ ਵਿੱਚ “ਸਾਂਝੇ ਮੁੱਲਾਂ” ਉੱਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਹੈ ਜਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਆਰਥਿਕ ਲਾਭ ਉੱਤੇ। ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਇਹ ਨੀਤੀ ਕੈਨੇਡਾ ਨੂੰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਤੌਰ ਤੇ ਵਿਵਾਦ ਵਿੱਚ ਧੱਕ ਸਕਦੀ ਹੈ।