ਸੈਂਕੜੇ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਮੁਸਾਫਿਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਫਸੇ, ਦਵਾਈਆਂ ਅਤੇ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਦੀ ਕਿੱਲਤ

ਸਰੀ, (ਏਕਜੋਤ ਿਸੰਘ): ਇਰਾਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਚੱਲ ਰਹੀ ਭਿਆਨਕ ਜੰਗ ਨੇ ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਹਵਾਈ ਸਫਰ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਧਰੰਗ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਨਾਗਰਿਕ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਫਸੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਹਵਾਈ ਮਾਰਗਾਂ ਦੇ ਬੰਦ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਉਡਾਣਾਂ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਛੁੱਟੀਆਂ ਮਨਾਉਣ ਗਏ ਸੈਲਾਨੀ ਅਤੇ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਮੁਸਾਫਿਰ ਆਪਣੇ ਘਰਾਂ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਮੁੜਨ ਲਈ ਜੱਦੋ-ਜਹਿਦ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਗਲੋਬਲ ਅਫੇਅਰਜ਼ ਕੈਨੇਡਾ ਅਨੁਸਾਰ ਬੁੱਧਵਾਰ ਤੱਕ ਖਾੜੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ 1,06,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਨਾਗਰਿਕ ਅਤੇ ਪੀ.ਆਰ. ਧਾਰਕ ਰਜਿਸਟਰਡ ਸਨ, ਅਤੇ ਇਹ ਗਿਣਤੀ ਐਤਵਾਰ ਤੋਂ ਲਗਾਤਾਰ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ। ਜੰਗੀ ਹਾਲਾਤਾਂ ਨੇ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਸਫਰ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਪਾਈ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਕਈ ਮੁਸਾਫਿਰਾਂ ਲਈ ਗੰਭੀਰ ਮੈਡੀਕਲ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਵੀ ਖੜ੍ਹੀਆਂ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਫਸੇ ਹੋਏ ਮੁਸਾਫਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦੋ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਭਰਾ ਕਿਮਬਲ ਅਤੇ ਰਵੀ ਸਰੀਨ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਜੋ ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਦੀਆਂ ਛੁੱਟੀਆਂ ਬਿਤਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਆ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਡਾਣ ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਨੂੰ ਰੱਦ ਹੋ ਗਈ ਸੀ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਉਹ ਉੱਥੇ ਹੀ ਫਸ ਗਏ। ਰਵੀ ਸਰੀਨ ਨੇ ਆਪਣੀ ਚਿੰਤਾ ਜ਼ਾਹਰ ਕਰਦਿਆਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਹ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦਵਾਈਆਂ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਜੋ ਹੁਣ ਖ਼ਤਮ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਸਿਰਫ਼ ਦੋ ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਦਵਾਈ ਹੀ ਬਚੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਸਥਿਤੀ ਬਹੁਤ ਹੀ ਨਾਜ਼ੁਕ ਬਣ ਗਈ ਹੈ। ਓਟਾਵਾ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬੈਰੂਤ ਤੋਂ ਵਪਾਰਕ ਉਡਾਣਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਸੀਟਾਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਬਦਲਾਂ ਦੀ ਤਲਾਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਪਰ ਹਾਲੇ ਤੱਕ ਕੋਈ ਵੱਡੀ ਰਾਹਤ ਮਿਲਦੀ ਨਜ਼ਰ ਨਹੀਂ ਆ ਰਹੀ।
ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਅਨੀਤਾ ਆਨੰਦ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦਾ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਮੰਤਰਾਲਾ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਅਤੇ ਮਿਸਰ ਦੀ ਸਰਹੱਦ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਬੱਸਾਂ ਚਲਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕੱਢਿਆ ਜਾ ਸਕੇ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਗਲੋਬਲ ਅਫੇਅਰਜ਼ ਕੈਨੇਡਾ ਫਿਲਹਾਲ ਸਹਾਇਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਵਾਪਸੀ (Assisted Departures) ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਨਹੀਂ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਟ੍ਰੈਵਲ ਹੈਲਥ ਇੰਸ਼ੋਰੈਂਸ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦੇ ਮਾਹਰਾਂ ਨੇ ਮੁਸਾਫਿਰਾਂ ਨੂੰ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿ ਜਿੱਥੇ ਉਡਾਣਾਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੰਦ ਹੋ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ, ਉੱਥੇ ਫਿਲਹਾਲ ਸਬਰ ਰੱਖਣਾ ਹੀ ਇੱਕੋ-ਇੱਕ ਰਸਤਾ ਹੈ। ਮੁਸਾਫਿਰਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਪਹਿਲ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਥਿਤੀ ਦੇ ਸੁਧਰਨ ਦਾ ਇੰਤਜ਼ਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਕਤਰ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਦੋਹਾ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹਾਲਾਤ ਚਿੰਤਾਜਨਕ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਹਵਾਈ ਖੇਤਰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੰਦ ਹੈ। ਕਵੀਨਜ਼ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਟੀਫਨ ਲੌਘੀਡ ਆਪਣੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੇ ਇੱਕ ਸਮੂਹ ਨਾਲ ਉੱਥੇ ਫਸੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਉਹ ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ ਦੇ ਇੱਕ ਵਿਦਿਅਕ ਦੌਰੇ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਆ ਰਹੇ ਸਨ ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਡਾਣ ਨੂੰ ਕਤਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰੋਕ ਲਿਆ ਗਿਆ। ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਲੌਘੀਡ ਅਨੁਸਾਰ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਅਜੇ ਵੀ ਮਿਜ਼ਾਈਲਾਂ ਅਤੇ ਡਰੋਨ ਉੱਡ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਹਵਾਈ ਮਾਰਗ ਖੋਲ੍ਹਣਾ ਖ਼ਤਰੇ ਤੋਂ ਖਾਲੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਨਰਮੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਹਾਲਾਤ ਕਿਸੇ ਵੀ ਪਲ ਦੁਬਾਰਾ ਵਿਗੜ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਉਹ ਜ਼ਮੀਨੀ ਰਸਤੇ ਰਾਹੀਂ ਨਿਕਲਣ ਬਾਰੇ ਵੀ ਵਿਚਾਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਿਊਬੈਕ ਦੀ ਇੱਕ ਮਹਿਲਾ ਮੇਲਿਸਾ ਅਗਾਥਿਆਡਿਸ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਸਦੀ ਭੈਣ ਸਟੈਫਨੀ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਸਾਥੀ ਥਾਈਲੈਂਡ ਅਤੇ ਵੀਅਤਨਾਮ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਾਪਸ ਮੁੜਦਿਆਂ ਕਤਰ ਵਿੱਚ ਫਸ ਗਏ ਹਨ। ਸਟੈਫਨੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉੱਥੇ ਮਿਜ਼ਾਈਲਾਂ ਹਰ ਪਾਸੇ ਉੱਡਦੀਆਂ ਦੇਖੀਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਬਹੁਤ ਹੀ ਖ਼ੌਫ਼ਨਾਕ ਮੰਜ਼ਰ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਸਰੀਨ ਭਰਾਵਾਂ ਨੇ ਹੁਣ ਹਾਂਗਕਾਂਗ ਰਾਹੀਂ ਟੋਰਾਂਟੋ ਲਈ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਉਡਾਣ ਬੁੱਕ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਪਰ ਉਹ ਅਜੇ ਵੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਸਭ ਕੁਝ ਯੋਜਨਾ ਅਨੁਸਾਰ ਚੱਲਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੈਨੇਡਾ ਪਹੁੰਚਣ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 35 ਘੰਟੇ ਦਾ ਸਮਾਂ ਲੱਗੇਗਾ। ਇਹ ਜੰਗੀ ਸੰਕਟ ਹੁਣ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਸਿਆਸੀ ਬਲਕਿ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਮਨੁੱਖੀ ਮੁਸੀਬਤ ਬਣ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। This report was written by Ekjot Singh as part of the Local Journalism Initiative.