ਟੰਬਲਰ ਰਿੱਜ ਦੁਖਾਂਤ: ਕੈਨੇਡਾ ਭਰ ‘ਚ ਕੌਮੀ ਝੰਡਾ ਝੁਕਿਆ, ਵਿਸ਼ਵ ਭਰ ‘ਚ ਸੋਗ

ਵੈਨਕੂਵਰ (ਏਕਜੋਤ ਸਿੰਘ): ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਕੋਲੰਬੀਆ ਦੇ ਸ਼ਾਂਤਮਈ ਕਸਬੇ ਟੰਬਲਰ ਰਿੱਜ ਵਿੱਚ ਵਾਪਰੀ ਹਿਰਦੇਵੇਦਕ ਘਟਨਾ ਨੇ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਕੈਨੇਡਾ ਬਲਕਿ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਝੰਜੋੜ ਕੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਮਹਾਨ ਦੁਖਾਂਤ ਦੇ ਮੱਦੇਨਜ਼ਰ ਕੈਨੇਡਾ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਸੋਗ ਮਨਾਉਣ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਤਹਿਤ ਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਰਕਾਰੀ ਇਮਾਰਤਾਂ ਅਤੇ ਸੰਸਦ ਭਵਨ ‘ਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਝੰਡੇ ਅੱਧੇ ਝੁਕਾ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਓਟਵਾ ਸਥਿਤ ਪੀਸ ਟਾਵਰ (Peace Tower) ‘ਤੇ ਲਹਿਰਾਉਂਦਾ ਕੈਨੇਡਾ ਦਾ ਝੰਡਾ, ਜੋ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਸ਼ਾਨ ਅਤੇ ਗੌਰਵ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅੱਜ ਥੋੜ੍ਹਾ ਨੀਵਾਂ ਹੋ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮਾਸੂਮ ਰੂਹਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ ਭੇਟ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜੋ ਇਸ ਬੇਵਕਤੀ ਮੌਤ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਦੇਖ ਕੇ ਹਰ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਦਾ ਦਿਲ ਭਰ ਆਇਆ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਝੰਡੇ ਦਾ ਝੁਕਣਾ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਰਸਮੀ ਕਾਰਵਾਈ ਨਹੀਂ, ਬਲਕਿ ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਸਮੂਹਿਕ ਦਰਦ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਹੈ।
ਇਸ ਘਟਨਾ ਦੀ ਗੂੰਜ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਵੀ ਸੁਣਾਈ ਦੇ ਰਹੀ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਵ ਭਰ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਨੇਤਾਵਾਂ ਨੇ ਇਸ ਮੁਸ਼ਕਲ ਘੜੀ ਵਿੱਚ ਕੈਨੇਡਾ ਅਤੇ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਟੰਬਲਰ ਰਿੱਜ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਹਮਦਰਦੀ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਅਮਰੀਕਾ, ਬਰਤਾਨੀਆ, ਫਰਾਂਸ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਈ ਯੂਰਪੀਅਨ ਅਤੇ ਏਸ਼ੀਆਈ ਮੁਲਕਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀਆਂ ਨੇ ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੂੰ ਸੰਦੇਸ਼ ਭੇਜ ਕੇ ਇਸ ਕਾਇਰਾਨਾ ਹਰਕਤ ਦੀ ਸਖ਼ਤ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿੰਦਾ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਵ ਨੇਤਾਵਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸਕੂਲ ਵਰਗੀ ਪਵਿੱਤਰ ਜਗ੍ਹਾ ‘ਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਉਣਾ ਮਨੁੱਖਤਾ ਦੇ ਮੱਥੇ ‘ਤੇ ਕਲੰਕ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅੱਤਵਾਦ ਜਾਂ ਹਿੰਸਾ ਦਾ ਕੋਈ ਧਰਮ ਜਾਂ ਸਰਹੱਦ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਮਾਸੂਮਾਂ ਦਾ ਖੂਨ ਵਹਿੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਦਿਲ ਦੁਖਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੰਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਭਾਈਚਾਰਾ ਇਸ ਦੁੱਖ ਦੀ ਘੜੀ ਵਿੱਚ ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਨਾਲ ਮੋਢੇ ਨਾਲ ਮੋਢਾ ਜੋੜ ਕੇ ਖੜ੍ਹਾ ਹੈ।
ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਗੁਆਂਢੀ ਮੁਲਕ ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਵੀ ਇਸ ਘਟਨਾ ‘ਤੇ ਡੂੰਘਾ ਅਫਸੋਸ ਜਤਾਇਆ ਹੈ। ਵ੍ਹਾਈਟ ਹਾਊਸ ਵੱਲੋਂ ਜਾਰੀ ਬਿਆਨ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਅਮਰੀਕੀ ਲੋਕ ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਆਪਣੇ ਭੈਣਾਂ-ਭਰਾਵਾਂ ਦੇ ਦਰਦ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਝਦੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵੀ ਅਤੀਤ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੇ ਕਈ ਜ਼ਖਮ ਸਹੇ ਹਨ। ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਹਰ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਹੈ ਅਤੇ ਅਜਿਹੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਸਾਨੂੰ ਯਾਦ ਦਿਵਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਅਜੇ ਵੀ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਸੁਧਾਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਰਤਾਨੀਆ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਰਾਸ਼ਟਰਮੰਡਲ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਅੱਜ ਸੋਗ ਵਿੱਚ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਅਰਦਾਸ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆਵਾਂ ਨੇ ਇਹ ਸਾਬਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਦਰਦ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਸਰਵਵਿਆਪਕ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਸਰਹੱਦਾਂ ਦੀਆਂ ਬੰਦਿਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦੀ।
ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਅੰਦਰ ਵੀ ਸੋਗ ਦੀ ਲਹਿਰ ਹਰ ਸੂਬੇ ਅਤੇ ਹਰ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਝੰਡੇ ਝੁਕਾਉਣ ਦੇ ਹੁਕਮ ਜਾਰੀ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਨਿਸ਼ਾਨ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਅੱਧੇ ਝੁਕੇ ਰਹਿਣਗੇ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਮ੍ਰਿਤਕਾਂ ਦੀਆਂ ਅੰਤਿਮ ਰਸਮਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਨਹੀਂ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਝੰਡਾ ਸਿਰਫ਼ ਕੱਪੜੇ ਦਾ ਟੁਕੜਾ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਬਲਕਿ ਇਹ ਸਾਡੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਰੂਹ ਹੈ ਅਤੇ ਅੱਜ ਸਾਡੀ ਰੂਹ ਜ਼ਖਮੀ ਹੈ। ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਥਾਵਾਂ ‘ਤੇ ਲੋਕ ਮੋਮਬੱਤੀਆਂ ਜਗਾ ਕੇ ਅਤੇ ਮੌਨ ਧਾਰਨ ਕਰਕੇ ਆਪਣੀ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ ਭੇਟ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਕੀ ਓਟਵਾ, ਕੀ ਵੈਨਕੂਵਰ ਅਤੇ ਕੀ ਟੋਰਾਂਟੋ, ਹਰ ਥਾਂ ਮਾਹੌਲ ਗੰਭੀਰ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਸਰਕਾਰੀ ਇਮਾਰਤਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕਈ ਨਿੱਜੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸਕੂਲਾਂ ਨੇ ਵੀ ਆਪਣੇ ਝੰਡੇ ਝੁਕਾ ਕੇ ਟੰਬਲਰ ਰਿੱਜ ਦੇ ਪੀੜਤਾਂ ਨਾਲ ਇਕਜੁੱਟਤਾ ਦਿਖਾਈ ਹੈ।
ਵਿਸ਼ਵ ਨੇਤਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆਵਾਂ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਵੀ ਸੰਕੇਤ ਹਨ ਕਿ ਹਿੰਸਾ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਦੁਨੀਆ ਇਕੱਠੀ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। ਹਰ ਸੰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਇੱਕੋ ਗੱਲ ਸਾਂਝੀ ਸੀ ਕਿ ਅਜਿਹੀਆਂ ਨਫਰਤ ਭਰੀਆਂ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਨੂੰ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਹੀ ਜਿੱਤਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਕੈਨੇਡਾ, ਜੋ ਕਿ ਆਪਣੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪਸੰਦੀ ਅਤੇ ਭਾਈਚਾਰਕ ਸਾਂਝ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਲਈ ਇਹ ਘਟਨਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਝਟਕਾ ਹੈ।
ਪਰ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਤੋਂ ਮਿਲ ਰਿਹਾ ਸਮਰਥਨ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਗਵਾਹੀ ਭਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੈਨੇਡਾ ਇਸ ਮੁਸ਼ਕਲ ਵਿੱਚ ਇਕੱਲਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਟੰਬਲਰ ਰਿੱਜ ਦੇ ਉਹ ਪਰਿਵਾਰ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਜਿਗਰ ਦੇ ਟੋਟੇ ਗੁਆਏ ਹਨ, ਸ਼ਾਇਦ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਪੁੱਤ ਜਾਂ ਧੀ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਪਾ ਸਕਦੇ, ਪਰ ਇਹ ਅਹਿਸਾਸ ਜ਼ਰੂਰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਮਨੁੱਖਤਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।
ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਹੋਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵੱਲੋਂ ਵੀ ਸ਼ੋਕ ਸੰਦੇਸ਼ ਆਉਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ। ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੀਡੀਆ ਵੀ ਇਸ ਘਟਨਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਮੁੱਖਤਾ ਨਾਲ ਕਵਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਹ ਮੁੱਦਾ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰੀ ਬਹਿਸ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ। ਫਿਲਹਾਲ, ਕੈਨੇਡਾ ਦਾ ਝੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਝੰਡਾ ਇੱਕ ਖਾਮੋਸ਼ ਕਹਾਣੀ ਬਿਆਨ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ – ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਕਹਾਣੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦਰਦ ਹੈ, ਹੰਝੂ ਹਨ, ਪਰ ਨਾਲ ਹੀ ਇੱਕ ਉਮੀਦ ਵੀ ਹੈ ਕਿ ਹਨੇਰੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਵੇਰ ਜ਼ਰੂਰ ਹੋਵੇਗੀ। ਦੇਸ਼ ਵਾਸੀਆਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਡਿੱਗੇ ਜ਼ਰੂਰ ਹਾਂ, ਪਰ ਹਾਰੇ ਨਹੀਂ ਹਾਂ, ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਇਸ ਦੁੱਖ ਵਿੱਚੋਂ ਉੱਭਰ ਕੇ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋਵਾਂਗੇ। This report was written by Ekjot Singh as part of the Local Journalism Initiative.