ਪੱਛਮੀ ਕੈਨੇਡਾ ‘ਚ ਕੁਦਰਤ ਦਾ ਅਨੋਖਾ ਵਰਤਾਰਾ, ਫਰਵਰੀ ਮਹੀਨੇ ਟੁੱਟੇ ਗਰਮੀ ਦੇ ਰਿਕਾਰਡ

ਵੈਨਕੂਵਰ, (ਏਕਜੋਤ ਸਿੰਘ): ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਸੂਬਿਆਂ ਅਲਬਰਟਾ, ਸਸਕੈਚਵਨ ਅਤੇ ਮੈਨੀਟੋਬਾ ਵਿੱਚ ਮੌਸਮ ਨੇ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਕਰਵਟ ਲਈ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਹੈਰਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਸਗੋਂ ਮੌਸਮ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਸੋਚਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਫਰਵਰੀ ਦੇ ਮਹੀਨੇ ਜਿੱਥੇ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਹੱਡ-ਚੀਰਵੀਂ ਠੰਢ ਪੈਂਦੀ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਹੁਣ ਗਰਮੀ ਦੇ ਰਿਕਾਰਡ ਟੁੱਟ ਰਹੇ ਹਨ। ਜਾਣਕਾਰੀ ਅਨੁਸਾਰ ਪੱਛਮੀ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਤਾਪਮਾਨ ਅਚਾਨਕ ਵਧਣ ਕਾਰਨ ਸਰਦੀਆਂ ਦੇ ਅੱਧ ਵਿੱਚ ਹੀ ਬਸੰਤ ਰੁੱਤ ਵਰਗਾ ਮਾਹੌਲ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਕਈ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਰਾ ਆਮ ਨਾਲੋਂ 10 ਤੋਂ 20 ਡਿਗਰੀ ਵੱਧ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਵਰਤਾਰਾ “ਐਲ ਨੀਨੋ” (El Niño) ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ‘ਹਾਈ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਰਿਜ’ (High Pressure Ridge) ਕਾਰਨ ਵਾਪਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਤੋਂ ਗਰਮ ਹਵਾਵਾਂ ਨੂੰ ਅੰਦਰ ਵੱਲ ਖਿੱਚ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਅਚਾਨਕ ਆਈ ਤਬਦੀਲੀ ਕਾਰਨ ਬਰਫ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਪਿਘਲ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਭਾਰੀ ਸਰਦੀਆਂ ਵਾਲੇ ਕੋਟ ਲਾਹ ਕੇ ਹਲਕੇ ਕੱਪੜੇ ਪਾਉਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਹਨ। ਜਿੱਥੇ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਲੋਕ ਇਸ ਸੁਹਾਵਣੇ ਮੌਸਮ ਦਾ ਆਨੰਦ ਮਾਣ ਰਹੇ ਹਨ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਪ੍ਰੇਮੀ ਇਸ ਨੂੰ ਜਲਵਾਯੂ ਪਰਿਵਰਤਨ ਦੀ ਇੱਕ ਗੰਭੀਰ ਚੇਤਾਵਨੀ ਵਜੋਂ ਦੇਖ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਫਰਵਰੀ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੀ ਗਰਮੀ ਪੈਣੀ ਕੁਦਰਤੀ ਚੱਕਰ ਦੇ ਉਲਟ ਹੈ।
ਅਲਬਰਟਾ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਗਰਮੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਸਰ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਕੈਲਗਰੀ ਅਤੇ ਐਡਮੰਟਨ ਵਰਗੇ ਵੱਡੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਤਾਪਮਾਨ ਦੋਹਰੇ ਅੰਕਾਂ (double digits) ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਹੈ। ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਕੈਲਗਰੀ ਵਿੱਚ ਪਾਰਾ 13 ਤੋਂ 15 ਡਿਗਰੀ ਸੈਲਸੀਅਸ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਦੀ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਆਮ ਤਾਪਮਾਨ (-1 ਡਿਗਰੀ) ਨਾਲੋਂ ਕਿਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਹੈਰਾਨੀਜਨਕ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਬੋ ਆਈਲੈਂਡ (Bow Island) ਵਰਗੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਤਾਪਮਾਨ 20 ਡਿਗਰੀ ਸੈਲਸੀਅਸ ਤੋਂ ਵੀ ਉੱਪਰ ਜਾਣ ਦੇ ਆਸਾਰ ਹਨ ਜੋ ਕਿ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਰਿਕਾਰਡ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਸ ਗੈਰ-ਮਾਮੂਲੀ ਮੌਸਮ ਦਾ ਅਸਰ ਇਹ ਹੋਇਆ ਹੈ ਕਿ ਕੈਲਗਰੀ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਗੋਲਫ ਕੋਰਸਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਖੋਲ੍ਹ ਦਿੱਤੇ ਹਨ ਅਤੇ ਲੋਕ ਫਰਵਰੀ ਦੇ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਗੋਲਫ ਖੇਡਦੇ ਨਜ਼ਰ ਆ ਰਹੇ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਣਹੋਣੀ ਘਟਨਾ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਐਡਮੰਟਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਜਿੱਥੇ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਇਸ ਸਮੇਂ ਤਾਪਮਾਨ -5 ਜਾਂ -10 ਡਿਗਰੀ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਹੁਣ +11 ਡਿਗਰੀ ਤੱਕ ਗਰਮੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਮੌਸਮ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਅਥਾਬਾਸਕਾ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵੀ 13.1 ਡਿਗਰੀ ਤਾਪਮਾਨ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ 1954 ਦਾ ਪੁਰਾਣਾ ਰਿਕਾਰਡ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਸੜਕਾਂ ‘ਤੇ ਬਰਫ ਪਿਘਲਣ ਕਾਰਨ ਚਿੱਕੜ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਜਮ੍ਹਾਂ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਗੱਡੀਆਂ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਕੁਝ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਵੀ ਕਰਨਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ ਪਰ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਲੋਕ ਧੁੱਪ ਦਾ ਆਨੰਦ ਲੈਣ ਲਈ ਪਾਰਕਾਂ ਅਤੇ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਕਲ ਰਹੇ ਹਨ।
ਗੁਆਂਢੀ ਸੂਬਿਆਂ ਸਸਕੈਚਵਨ ਅਤੇ ਮੈਨੀਟੋਬਾ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹਾਲਾਤ ਕੁਝ ਵੱਖਰੇ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਸਸਕੈਚਵਨ ਦੇ ਰੇਜੀਨਾ ਅਤੇ ਸੈਸਕਾਟੂਨ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਤਾਪਮਾਨ 7 ਤੋਂ 8 ਡਿਗਰੀ ਸੈਲਸੀਅਸ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਆਮ ਨਾਲੋਂ 10 ਡਿਗਰੀ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਪੁਰਾਣੇ ਰਿਕਾਰਡ, ਜੋ ਕਿ ਕ੍ਰਮਵਾਰ 6.7 ਡਿਗਰੀ ਅਤੇ 7.5 ਡਿਗਰੀ ਸਨ, ਦੇ ਟੁੱਟਣ ਦੀ ਪੂਰੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਮੈਨੀਟੋਬਾ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਕੈਨੇਡਾ ਦਾ ‘ਡੀਪ ਫਰੀਜ਼ਰ’ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਵਿੱਚ ਵੀ ਵਿਨੀਪੈਗ ਵਰਗੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਤਾਪਮਾਨ ਜਮਾਉ ਦਰਜੇ (freezing mark) ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਚਲਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਵਿਨੀਪੈਗ ਵਿੱਚ ਫਰਵਰੀ ਦੌਰਾਨ ਤਾਪਮਾਨ -15 ਤੋਂ -20 ਡਿਗਰੀ ਤੱਕ ਡਿੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਪਰ ਇਸ ਵਾਰ ਹਵਾਵਾਂ ਦਾ ਰੁਖ ਬਦਲਣ ਕਾਰਨ ਉੱਥੇ ਵੀ ਬਸੰਤ ਵਰਗਾ ਅਹਿਸਾਸ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਮੌਸਮ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਸਮਝਾਇਆ ਹੈ ਕਿ ਪੱਛਮੀ ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਉੱਪਰ ਬਣਿਆ ਹਾਈ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਦਾ ਖੇਤਰ ਅਮਰੀਕਾ ਤੋਂ ਗਰਮ ਹਵਾਵਾਂ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਧੱਕ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜਦਕਿ ਠੰਢੀਆਂ ਆਰਕਟਿਕ ਹਵਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਬੀ ਕੈਨੇਡਾ ਵੱਲ ਮੋੜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਜਿੱਥੇ ਪੱਛਮੀ ਹਿੱਸਾ ਗਰਮੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਓਨਟਾਰੀਓ ਅਤੇ ਕਿਊਬਿਕ ਵਰਗੇ ਪੂਰਬੀ ਸੂਬੇ ਬਰਫੀਲੇ ਤੂਫਾਨਾਂ ਅਤੇ ਕੜਾਕੇ ਦੀ ਠੰਢ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।
ਹਾਲਾਂਕਿ, ਮੌਸਮ ਵਿਭਾਗ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਗਰਮੀ ਦਾ ਦੌਰ ਬਹੁਤਾ ਲੰਬਾ ਨਹੀਂ ਚੱਲਣ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਸਰਦੀਆਂ ਅਜੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖਤਮ ਨਹੀਂ ਹੋਈਆਂ। ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਹਫ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਮੌਸਮ ਫਿਰ ਬਦਲ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਧਰੁਵੀ ਹਵਾਵਾਂ (Polar Vortex) ਦੀ ਵਾਪਸੀ ਨਾਲ ਤਾਪਮਾਨ ਦੁਬਾਰਾ ਹੇਠਾਂ ਡਿੱਗ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਕਿਸਾਨਾਂ ਲਈ ਵੀ ਇਹ ਮੌਸਮ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਜੇਕਰ ਬਰਫ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪਿਘਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਫਸਲੀ ਚੱਕਰ ਲਈ ਜ਼ਮੀਨ ਵਿੱਚ ਨਮੀ ਦੀ ਕਮੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜੰਗਲੀ ਅੱਗਾਂ ਦਾ ਖਤਰਾ ਵੀ ਵਧ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਰਾਤ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤਾਪਮਾਨ ਡਿੱਗਣ ਕਾਰਨ ਪਿਘਲੀ ਹੋਈ ਬਰਫ ਦੁਬਾਰਾ ਜੰਮ ਸਕਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਸੜਕਾਂ ‘ਤੇ ‘ਬਲੈਕ ਆਈਸ’ (Black Ice) ਬਣਨ ਦਾ ਖਤਰਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਹਾਦਸਿਆਂ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਫਿਲਹਾਲ, ਪੱਛਮੀ ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਵਾਸੀ ਕੁਦਰਤ ਦੇ ਇਸ ਅਨੋਖੇ ਵਰਤਾਰੇ ਨੂੰ ਦੇਖ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਫਰਵਰੀ ਦੇ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਮਿਲ ਰਹੀ ਇਸ ਅਚਾਨਕ ਰਾਹਤ ਦਾ ਲਾਹਾ ਲੈ ਰਹੇ ਹਨ, ਭਾਵੇਂ ਇਹ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਹੀ ਕਿਉਂ ਨਾ ਹੋਵੇ। This report was written by Ekjot Singh as part of the Local Journalism Initiative.