ਐਪਸਟੀਨ ਫਾਈਲਾਂ: ਇੱਕ ਕਾਲਾ ਸੱਚ

ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਇਨਸਾਫ਼, ਨੈਤਿਕਤਾ ਅਤੇ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਰਾਜ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਅਕਸਰ ਸਿਆਸੀ ਮੰਚਾਂ ‘ਤੇ ਸੁਣਨ ਨੂੰ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਕਈ ਵਾਰ ਕੁਝ ਅਜਿਹੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਵਾਪਰਦੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਸਮਾਜ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਅਤੇ ਤਾਕਤਵਰ ਵਰਗ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਤੋਂ ਸ਼ਰਾਫਤ ਦਾ ਨਕਾਬ ਨੋਚ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਜੈਫਰੀ ਐਪਸਟੀਨ, ਉਹ ਨਾਮ ਜੋ ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਅਮਰੀਕੀ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਕੁਲੀਨ ਵਰਗ (Elite Class) ਲਈ ਇੱਕ ਡਰਾਉਣਾ ਸੁਪਨਾ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਆਪਣੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਸੁਰਖੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਮਸ਼ਹੂਰ ਲੇਖਕ ਮਾਈਕਲ ਵੁਲਫ ਦੁਆਰਾ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਆਡੀਓ ਟੇਪਾਂ ਅਤੇ ਖੁਲਾਸਿਆਂ ਨੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਇਹ ਸਾਬਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਦੌਲਤ ਅਤੇ ਸੱਤਾ ਦਾ ਨਸ਼ਾ ਇਨਸਾਨ ਨੂੰ ਕਿਸ ਹੱਦ ਤੱਕ ਹੈਵਾਨ ਬਣਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਟੇਪਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਅਪਰਾਧੀ ਦੀ ਮਾਨਸਿਕਤਾ ਦਾ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਉਸ ਪੂਰੇ ਈਕੋ-ਸਿਸਟਮ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਕਰਾਰੀ ਚਪੇੜ ਹਨ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀਆਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਸ਼ਾਹੀ ਘਰਾਣਿਆਂ ਦੇ ਚਸ਼ਮ-ਓ-ਚਰਾਗ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸਨ। ਐਪਸਟੀਨ ਦੁਆਰਾ ਕਹੇ ਗਏ ਸ਼ਬਦ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ “ਰੱਬ ਇੱਕ ਧਾਰਨਾ ਹੈ, ਪਰ ਸੋਹਣੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਅਸਲੀਅਤ ਹਨ,” ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਵਿਗੜੇ ਹੋਏ ਦਿਮਾਗ ਦੀ ਉਪਜ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਬਲਕਿ ਇਹ ਉਸ ਸੋਚ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹਨ ਜੋ ਔਰਤਾਂ ਅਤੇਬੱਚੀਆਂ ਨੂੰ ਇਨਸਾਨ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਭੋਗਣ ਵਾਲੀ ਵਸਤੂ ਸਮਝਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਖੁਲਾਸਿਆਂ ਦੀ ਡੂੰਘਾਈ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦੇ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਸਾਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਮਾਮਲਾ ਸਿਰਫ਼ ਜਿਨਸੀ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਸੱਤਾ, ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਭੱਜਣ ਦੀ ਇੱਕ ਘਿਨੌਣੀ ਦਾਸਤਾਨ ਹੈ। ਮਾਈਕਲ ਵੁਲਫ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਦੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ‘ਤੇ ਤਿੱਖੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਲਿਖੀਆਂ ਹਨ, ਨੇ ਆਪਣੀ ਨਵੀਂ ਕਿਤਾਬ ਅਤੇ ਪੋਡਕਾਸਟ ਰਾਹੀਂ ਜੈਫਰੀ ਐਪਸਟੀਨ ਦੀਆਂ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਰਿਕਾਰਡਿੰਗਾਂ ਨੂੰ ਜਨਤਕ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਰਿਕਾਰਡਿੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਐਪਸਟੀਨ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣ ਕੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਇਨਸਾਨ ਦੇ ਰੌਂਗਟੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਉਹ ਸਮਾਂ ਸੀ ਜਦੋਂ ਐਪਸਟੀਨ ਕਾਨੂੰਨੀ ਸ਼ਿਕੰਜੇ ਵਿੱਚ ਫਸਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਚਲਾਕ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਵਿਅਕਤੀ ਸਮਝਦਾ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਬੋਲਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਪਛਤਾਵਾ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇੱਕ ਅਜੀਬ ਕਿਸਮ ਦਾ ਹੰਕਾਰ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ “ਰੱਬ ਮਨੁੱਖ ਦੁਆਰਾ ਘੜੀ ਗਈ ਇੱਕ ਧਾਰਨਾ ਮਾਤਰ ਹੈ,” ਤਾਂ ਉਹ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਇਹ ਕਹਿ ਰਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸਦੇ ਲਈ ਕੋਈ ਰੱਬੀ ਕਾਨੂੰਨ ਜਾਂ ਨੈਤਿਕ ਬੰਧਨ ਮਾਇਨੇ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦਾ। ਉਸਦੇ ਲਈ “ਅਸਲੀਅਤ” ਸਿਰਫ਼ ਉਸਦੀ ਆਪਣੀ ਹਵਸ ਅਤੇ ਉਹ ਨਾਬਾਲਗ ਲੜਕੀਆਂ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਉਸਨੇ ਬੇਰਹਿਮੀ ਨਾਲ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਅਤਿਅੰਤ ਖਤਰਨਾਕ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਕੋਲ ਅਥਾਹ ਦੌਲਤ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਰੱਬ ਤੋਂ ਵੀ ਉੱਪਰ ਸਮਝਣ ਲੱਗ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਮੰਨਦਾ ਹੈ ਕਿ ਨਿਯਮ ਅਤੇ ਕਾਨੂੰਨ ਸਿਰਫ਼ ਗਰੀਬਾਂ ਅਤੇ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਹਨ, ਜਦਕਿ ਉਸ ਵਰਗੇ “ਖਾਸ” ਲੋਕ ਆਪਣੀ ਵੱਖਰੀ ਦੁਨੀਆ ਸਿਰਜ ਸਕਦੇ ਹਨ ਜਿੱਥੇ ਸਿਰਫ਼ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਰਜ਼ੀ ਚੱਲਦੀ ਹੈ। ਐਪਸਟੀਨ ਦਾ ਇਹ ਨਾਸਤਿਕਤਾ ਭਰਿਆ ਤਰਕ ਕੋਈ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਵਿਚਾਰ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਸਗੋਂ ਆਪਣੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਜਾਇਜ਼ ਠਹਿਰਾਉਣ ਦਾ ਇੱਕ ਕੋਝਾ ਬਹਾਨਾ ਸੀ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਟੇਪਾਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਿਸਫੋਟਕ ਪਹਿਲੂ ਐਪਸਟੀਨ ਦਾ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਅਤੇ ਹੋਰ ਉੱਚ-ਪੱਧਰੀ ਸ਼ਖਸੀਅਤਾਂ ਨਾਲ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਬਾਰੇ ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਗੱਲ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਐਪਸਟੀਨ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਰਿਕਾਰਡਿੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਟਰੰਪ ਦੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਦੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਕੰਮਕਾਜ ਬਾਰੇ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਜਾਣਦਾ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਟਰੰਪ ਦੇ ਮੰਤਰੀ ਮੰਡਲ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਲੜਾਈਆਂ ਅਤੇ ਟਰੰਪ ਦੀ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਬਾਰੇ ਅਜਿਹੀਆਂ ਟਿੱਪਣੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਦਰਸਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਵ੍ਹਾਈਟ ਹਾਊਸ ਦੇ ਕਿੰਨਾ ਨੇੜੇ ਸੀ। ਸਭ ਤੋਂ ਹੈਰਾਨੀਜਨਕ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਐਪਸਟੀਨ ਨੇ ਟਰੰਪ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਦੋਸਤੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇੱਕ “ਮੁਕਾਬਲੇ” ਵਜੋਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਇਹ ਦਿਖਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਪੈਸੇ, ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਰੁਤਬੇ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਕੌਣ ਕਿਸ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਹੈ। ਇਹ ਮਾਨਸਿਕਤਾ ਉਸ ਸਮਾਜਿਕ ਚੱਕਰ (Social Circle) ਦੀ ਪੋਲ ਖੋਲ੍ਹਦੀ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਕੋਈ ਮਾਇਨੇ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦੀ, ਸਗੋਂ ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਦੋ ਅਮੀਰ ਆਦਮੀਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦਾ ਸਾਧਨ ਬਣ ਕੇ ਰਹਿ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਟਰੰਪ ਦੀ ਮੁਹਿੰਮ ਟੀਮ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾਅਵਿਆਂ ਨੂੰ ਝੂਠਾ ਅਤੇ ਮਾਈਕਲ ਵੁਲਫ ਨੂੰ ਬਦਨਾਮ ਕਰਨ ਦੀ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਕਰਾਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਪਰ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਅਤੇ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਜੋ ਐਪਸਟੀਨ ਅਤੇ ਟਰੰਪ ਨੂੰ ਇਕੱਠੇ ਪਾਰਟੀਆਂ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਕੁਝ ਹੋਰ ਹੀ ਕਹਾਣੀ ਬਿਆਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਵਾਲ ਸਿਰਫ਼ ਟਰੰਪ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਨਹੀਂ ਹੈ; ਬਿਲ ਕਲਿੰਟਨ, ਪ੍ਰਿੰਸ ਐਂਡਰਿਊ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਈ ਵੱਡੇ ਨਾਮ ਐਪਸਟੀਨ ਦੀ ‘ਬਲੈਕ ਬੁੱਕ’ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਹ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਾਡੇ ਵਿਸ਼ਵ ਆਗੂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਆਦਰਸ਼ ਮੰਨਦੇ ਹਾਂ, ਪਰਦੇ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਕਿਹੋ ਜਿਹੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਜੀਅ ਰਹੇ ਸਨ।
ਮਾਈਕਲ ਵੁਲਫ ਦਾ ਇਨ੍ਹਾਂ ਟੇਪਾਂ ਨੂੰ ਹੁਣ ਜਾਰੀ ਕਰਨਾ ਵੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਕਈ ਸਵਾਲ ਖੜ੍ਹੇ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਦਾ ਫਰਜ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਸੱਚ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਸਾਹਮਣੇ ਲਿਆਉਣਾ, ਪਰ ਕਈ ਵਾਰ ਅਜਿਹੀ ਸਮੱਗਰੀ ਨੂੰ ਕਿਤਾਬਾਂ ਵੇਚਣ ਜਾਂ ਸਹੀ ਸਮੇਂ ‘ਤੇ ਸਿਆਸੀ ਧਮਾਕਾ ਕਰਨ ਲਈ ਬਚਾ ਕੇ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਵੀ, ਦੇਰ ਆਇਦ ਦਰੁਸਤ ਆਇਦ, ਇਹ ਟੇਪਾਂ ਇਤਿਹਾਸਕ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਹਨ। ਇਹ ਸਾਨੂੰ ਯਾਦ ਦਿਵਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਐਪਸਟੀਨ ਕੋਈ ਇਕੱਲਾ ਭੇਜਿਆ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਉਸਨੂੰ ਸਿਸਟਮ ਨੇ ਬਣਾਇਆ ਸੀ। ਬੈਂਕਾਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਕਰਜ਼ੇ ਦਿੱਤੇ, ਕਾਨੂੰਨ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਾਮੂਲੀ ਸਜ਼ਾ ਦੇ ਕੇ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਦੇ ਪਤਵੰਤੇ ਸੱਜਣਾਂ ਨੇ ਉਸਦੇ ਘਰ ਦਾਵਤਾਂ ਉਡਾਈਆਂ। ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਉਦੋਂ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ ਜਦੋਂ ਦਰਜਨਾਂ ਨਾਬਾਲਗ ਕੁੜੀਆਂ ਉਸਦੇ ਜਾਲ ਵਿੱਚ ਫਸੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ। ਜਦੋਂ ਐਪਸਟੀਨ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ “ਕੁੜੀਆਂ ਅਸਲੀਅਤ ਹਨ,” ਤਾਂ ਉਹ ਅਣਜਾਣੇ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਹੀ ਦਰਿੰਦਗੀ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਲਈ ਇਨਸਾਨੀ ਰਿਸ਼ਤੇ ਸਿਰਫ਼ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਅਤੇ ਸਰੀਰਕ ਭੁੱਖ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਸਨ। ਇਹ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਬਿਮਾਰ ਮਾਨਸਿਕਤਾ ਹੈ ਜੋ ਪੂੰਜੀਵਾਦ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਕੋਝੇ ਰੂਪ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ – ਜਿੱਥੇ ਹਰ ਚੀਜ਼ ਵਿਕਾਊ ਹੈ, ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਕਿਸੇ ਬੱਚੇ ਦਾ ਬਚਪਨ ਵੀ।
ਇਹ ਖੁਲਾਸੇ ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਸੋਚਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕੀ ਐਪਸਟੀਨ ਦੀ ਮੌਤ ਨਾਲ ਇਨਸਾਫ਼ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ? ਬਿਲਕੁਲ ਨਹੀਂ। ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਰਾਜ਼ ਦਫ਼ਨ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਸਦੀ ਸਾਥਣ ਗਿਸਲੇਨ ਮੈਕਸਵੈਲ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਪਰ ਉਹ ਸਾਰੇ “ਗਾਹਕ” ਅਤੇ “ਦੋਸਤ” ਜੋ ਉਸਦੇ ਟਾਪੂ ‘ਤੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ, ਅੱਜ ਵੀ ਆਜ਼ਾਦ ਘੁੰਮ ਰਹੇ ਹਨ। ਵੁਲਫ ਦੀਆਂ ਟੇਪਾਂ ਵਿੱਚ ਐਪਸਟੀਨ ਦਾ ਬੇਖੌਫ ਅੰਦਾਜ਼ ਇਹ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸਨੂੰ ਯਕੀਨ ਸੀ ਕਿ ਉਸਦਾ ਕੋਈ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਵਿਗਾੜ ਸਕਦਾ। ਇਹ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਉਸਨੂੰ ਕਿੱਥੋਂ ਮਿਲਿਆ? ਇਹ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਉਸਨੂੰ ਉਸ ਸਿਸਟਮ ਤੋਂ ਮਿਲਿਆ ਜੋ ਅਮੀਰਾਂ ਲਈ ਵੱਖਰਾ ਅਤੇ ਗਰੀਬਾਂ ਲਈ ਵੱਖਰਾ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਆਮ ਇਨਸਾਨ ਅਜਿਹਾ ਘਿਨੌਣਾ ਅਪਰਾਧ ਕਰਦਾ, ਤਾਂ ਸ਼ਾਇਦ ਪੁਲਿਸ ਉਸਨੂੰ ਕਦੋਂ ਦਾ ਸਲਾਖਾਂ ਪਿੱਛੇ ਸੁੱਟ ਦਿੰਦੀ। ਪਰ ਐਪਸਟੀਨ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੱਕ ਆਪਣਾ ਕਾਲਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਚਲਾਉਂਦਾ ਰਿਹਾ। ਇਹ ਸਾਡੀਆਂ ਖੁਫੀਆ ਏਜੰਸੀਆਂ ਅਤੇ ਕਾਨੂੰਨ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੀ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ‘ਤੇ ਵੀ ਸਵਾਲੀਆ ਨਿਸ਼ਾਨ ਲਗਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਕੀ ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਵੇ ਕਿ ਇੰਨੇ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਚੱਲ ਰਹੇ ਸੈਕਸ ਟ੍ਰੈਫਿਕਿੰਗ ਰੈਕੇਟ ਦੀ ਭਿਣਕ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਸੀ? ਜਾਂ ਫਿਰ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਦੇ ਹੋਏ ਵੀ ਅੱਖਾਂ ਬੰਦ ਕਰ ਲਈਆਂ ਗਈਆਂ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਲੋਕ ਬਹੁਤ ਤਾਕਤਵਰ ਸਨ?
ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਦਾ ਇੱਕ ਹੋਰ ਪਹਿਲੂ ਮੀਡੀਆ ਅਤੇ ਮਨੋਰੰਜਨ ਜਗਤ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਹੈ। ਐਪਸਟੀਨ ਦੀਆਂ ਪਾਰਟੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਹਾਲੀਵੁੱਡ ਦੇ ਸਿਤਾਰੇ, ਮਸ਼ਹੂਰ ਵਿਗਿਆਨੀ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਵਪਾਰੀ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਇਹ ਸਭ ਮਿਲ ਕੇ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਕੁਲੀਨ ਵਰਗ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ ਜੋ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਦੀ ਪਿੱਠ ਥਾਪੜਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਦੇ ਗੁਨਾਹਾਂ ‘ਤੇ ਪਰਦਾ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਮਾਈਕਲ ਵੁਲਫ ਵਰਗੇ ਲੇਖਕ ਅਜਿਹੇ ਖੁਲਾਸੇ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਸਨਸਨੀਖੇਜ਼ ਖ਼ਬਰਾਂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀਆਂ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਸਮਾਜ ਨੂੰ ਸ਼ੀਸ਼ਾ ਦਿਖਾਉਣ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਸਾਨੂੰ ਦੱਸਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਮੈਗਜ਼ੀਨਾਂ ਦੇ ਕਵਰ ‘ਤੇ ਛਪਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਆਦਰਸ਼ ਮੰਨਦੀ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੈਰ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਗੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਲਿਬੜੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਐਪਸਟੀਨ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਸਾਨੂੰ ਸਿਖਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਚਮਕ-ਦਮਕ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਅਕਸਰ ਘੁਪ ਹਨੇਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਸਦਾ ਇਹ ਕਹਿਣਾ ਕਿ ਉਹ ਟਰੰਪ ਦੇ ਮੰਤਰੀ ਮੰਡਲ ਬਾਰੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਗੱਲਾਂ ਜਾਣਦਾ ਸੀ, ਇਹ ਸਾਬਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਪਰਾਧ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤੀ ਦਾ ਗਠਜੋੜ ਕਿੰਨਾ ਡੂੰਘਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਲੋਕਤੰਤਰ ਲਈ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਖਤਰਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਅਜਿਹੇ ਅਨੈਤਿਕ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੇਠ ਹੋਣਗੇ, ਤਾਂ ਆਮ ਜਨਤਾ ਦੇ ਹਿੱਤਾਂ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕੌਣ ਕਰੇਗਾ?
ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਸਾਨੂੰ ਇਸ ਗੱਲ ‘ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ ਕਿ ਅੱਗੇ ਕੀ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ। ਸਿਰਫ਼ ਟੇਪਾਂ ਸੁਣ ਕੇ ਹੈਰਾਨ ਹੋਣਾ ਕਾਫੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਸਮਾਜਿਕ ਦਬਾਅ ਬਣਾਉਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਬਾਕੀ ਦੋਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਕਟਹਿਰੇ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹਾ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ। ਐਪਸਟੀਨ ਮਰ ਚੁੱਕਾ ਹੈ, ਪਰ ਉਸਦਾ ਨੈੱਟਵਰਕ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਗਾਹਕ ਅਜੇ ਵੀ ਜਿਉਂਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਬੇਨਕਾਬ ਹੋਣਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਇਹ ਲੜਾਈ ਸਿਰਫ਼ ਕੁਝ ਪੀੜਤ ਕੁੜੀਆਂ ਨੂੰ ਇਨਸਾਫ਼ ਦਿਵਾਉਣ ਦੀ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਨੂੰ ਇਹ ਸੰਦੇਸ਼ ਦੇਣ ਦੀ ਹੈ ਕਿ ਕੋਈ ਵੀ ਕਾਨੂੰਨ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਨੈਤਿਕਤਾ ਦਾ ਤਕਾਜ਼ਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਅਜਿਹੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਸਮਾਜਿਕ ਬਾਈਕਾਟ ਕਰੀਏ ਜੋ ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਕਿੰਨੇ ਵੀ ਅਮੀਰ ਜਾਂ ਤਾਕਤਵਰ ਕਿਉਂ ਨਾ ਹੋਣ। “ਰੱਬ ਇੱਕ ਧਾਰਨਾ ਹੈ” ਕਹਿਣ ਵਾਲੇ ਐਪਸਟੀਨ ਨੇ ਸ਼ਾਇਦ ਰੱਬ ਤੋਂ ਡਰਨਾ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਪਰ ਕੁਦਰਤ ਦਾ ਨਿਆਂ ਅਟੱਲ ਹੈ। ਉਸਦਾ ਅੰਤ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੇਲ੍ਹ ਦੀ ਇੱਕ ਕਾਲ-ਕੋਠੜੀ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਸਬੂਤ ਹੈ ਕਿ ਪਾਪ ਦਾ ਘੜਾ ਭਰ ਹੀ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਅਸਲੀ ਇਨਸਾਫ਼ ਉਦੋਂ ਹੋਵੇਗਾ ਜਦੋਂ ਅਜਿਹਾ ਮਾਹੌਲ ਸਿਰਜਿਆ ਜਾਵੇਗਾ ਜਿੱਥੇ ਕੋਈ ਦੂਜਾ ਐਪਸਟੀਨ ਪੈਦਾ ਨਾ ਹੋ ਸਕੇ। ਇਸ ਲਈ ਸਾਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਖੁੱਲ੍ਹੀਆਂ ਰੱਖਣੀਆਂ ਪੈਣਗੀਆਂ ਅਤੇ ਸੱਤਾ ਦੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਗਲਿਆਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਛਿਪੇ ਬਘਿਆੜਾਂ ਨੂੰ ਪਛਾਣਨਾ ਪਵੇਗਾ। ਇਹ ਆਡੀਓ ਟੇਪਾਂ ਸਾਨੂੰ ਸਾਵਧਾਨ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਬੁਰਾਈ ਕਿੰਨੀ ਸੋਹਣੀ ਪੈਕਿੰਗ ਵਿੱਚ ਆ ਸਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਡੇ ਸਮਾਜ ਦੇ ਥੰਮ੍ਹ ਕਹੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਅੰਦਰੋਂ ਕਿੰਨੇ ਖੋਖਲੇ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।